inspiratie, legitimatie en verbinding
Deze website wordt inmiddels elke maand meer dan 150.000 keer bezocht! De verhalen komen van leraren, schoolleiders, bestuurders, ouders/opvoeders en onderwijsbetrokkenen zelf.
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background

profiel

Natasja de Kroon


Natasja-de-Kroon
Bekijk mijn profiel

Stemming van hetkind
twitter

Nog steeds live te volgen. Onderwijsavond Driebergen. De leraar als instrument. youtu.be/Mtv5mzWaOWI twitter.com/nivoz/status/8…

Ongeveer 6 uur geleden op hetkind's Twitter via Twitter for iPhone

facebook
Kindercentrum De Buitenkans: ‘Honderd talen in Heerenveen’

31 januari 2011

Natasja-de-Kroon

Geplaatst in:

In 2005 opende Natasja de Kroon Kindercentrum de Buitenkans in Heerenveen. Drie jaar later werd dit kindercentrum verkozen tot beste kinderdagverblijf van Nederland. De Buitenkans laat zich inspireren door de pedagogiek van Reggio Emilia en het ErvaringsGericht Onderwijs en hoopt met haar werkwijze anderen te inspireren. De film over dit bijzondere kinderdagverblijf werd vertoond tijdens de conferentie ‘In Het Onderwijs Kan Het Wel’. Een bijdrage van Natasja de Kroon. 

Vijf jaar EGO en Reggio Emilia vormden de inspiratie voor de praktijk in Kindcentrum De Buitenkans. Maar het verhaal van de Buitenkans startte in 1998 met een reis naar Zweden.  Op het programma stond een bezoek aan Stella Nova, een door de pedagogiek van Reggio Emilia geïnspireerde voorschool.

Tijdens dit bezoek werd ik diep geraakt. Stella Nova liet zien dat kinderopvang zo veel meer kan bieden dan opvang alleen. In elke ruimte waar ik kwam waren minstens vijf verschillende activiteiten gaande. De sfeer was ontspannen, de kinderen actief en betrokken. Er was tijd om met een kind alleen te zitten, maar ook om met de hele groep iets te delen. Tijdens mijn wandeling door het gebouw viel ik van de ene verrassing in de andere. Overal waar ik keek was iets anders te zien, te beleven en te ontdekken.

Met het beeld van Stella Nova op mijn netvlies heb ik geprobeerd collega’s in kinderopvang en onderwijs te inspireren om (nog) beter naar kinderen te kijken en te luisteren. Om de omgeving en het aanbod af te stemmen op de enorme ontwikkelingsdrang van (jonge) kinderen. Ondertussen groeide de wens om zelf een kindercentrum te starten dat zich laat inspireren door de uitgangspunten van de pedagogiek van Reggio Emilia en het ErvaringsGericht Onderwijs. Dit leidde tot de start van Kindercentrum de Buitenkans, in 2005.  Dit artikel vertelt, in grote lijnen, het verhaal van 5 jaar Buitenkans. Over de weg die we zijn gegaan en de weg die we nog voor ons hebben.

Het begin: de grote stenen
In een land hier ver vandaan leefde eens een oude wijze man
Op een dag zat hij met zijn vrienden bij elkaar
Hij pakte een grote schaal en legde hier 3 grote stenen in
Toen vroeg hij zijn vrienden of de schaal vol was
Zijn vrienden bevestigden dat de schaal vol was
Hierop pakte de man een kom met zand en gooide dit in de schaal
Opnieuw stelde hij de vraag of de schaal vol was
Als laatste gooide hij een kan met water in de schaal
“Zorg dat je eerst de grote stenen legt
Anders passen ze er nier meer bij!”

In 2008 vertelde Marcel Van Herpen dit verhaal tijdens onze studiedag. Na deze dag merkten we dat het weer makkelijker was om onze koers te bepalen. Bij elke vraag of dilemma zorgden we dat we teruggingen naar de grote stenen.

De eerste stenen, het fundament, lagen er natuurlijk al in 2005. Om te beginnen was dit het uitgangspunt dat elk kind in staat moest worden gesteld om het beste van zichzelf te laten zien. De belangrijkste voorwaarde om bij de Buitenkans te kunnen werken was de intentie om op deze manier naar kinderen te kijken. Naar wat ze kunnen en wie ze zijn, en niet naar wat ze allemaal nog niet kunnen en zijn. In de praktijk bleek dit voor veel mensen een stuk moeilijker dan gedacht, vooral om de visie te vertalen naar eigen handelen, waardoor het team nogal eens van samenstelling wisselde.

De tweede grote steen wordt gevormd door de 100 talen. Honderd talen om naar te luisteren, maar ook de verplichting om kinderen de kans te geven zich in 100 talen te kunnen uiten. Vanaf het begin hadden het atelier en de kunstenaar een bijzondere plek binnen de Buitenkans.

Naast deze twee uitgangspunten hebben welbevinden en betrokkenheid een belangrijke plaats binnen de Buitenkans en werden alle medewerkers van meet af aan geschoold in het kijken naar welbevinden en betrokkenheid.

Al gauw bleek dat er nog een hele belangrijke steen was die het succes van de Buitenkans bepaalde, namelijk de vriendschap en verbondenheid met en tussen kinderen, ouders, vrienden, en team.

Tijdens een studiedag in 2007 werden de grote stenen door het team geconcretiseerd en vertaald in een identiteitskaart. Deze kaart laat zien waar de Buitenkans voor staat en helpt ons om elke vraag en discussie te herleiden tot de waarden die er echt toe doen!

Ontwikkeling en groei
In het eerste jaren van ons bestaan waren we vooral gericht op het bieden van een rijke omgeving. Doordat we veel sneller groeiden dan verwacht hadden we al snel meer ruimte nodig. Het zoeken naar een geschikte ruimte nam een groot deel van mijn dagen in beslag. Daarnaast ontdekten we dat je niet “zo maar” kunt starten met het werken volgens de pedagogiek van Reggio Emilia. Onze kinderen waren het (nog) helemaal niet gewend om als competent gezien te worden. Het duurde een paar maanden voordat onze kinderen het gewoon begonnen te vinden dat ze dingen zelf konden. Na een paar weken van chaos moesten we samen met de kinderen terug naar een duidelijke structuur. Pas vanuit deze structuur konden we beginnen met loslaten. Pas na een half jaar zagen we dat onze kinderen begonnen te wennen aan het zelf brood smeren, tafel dekken, zichzelf aankleden, opruimen. Stapje voor stapje kweekten we samen met onze kinderen en ouders een nieuwe cultuur. Nu, na bijna 5 jaar, wordt een groot deel van ons werk overgenomen door onze kinderen. Dagelijks zien we hoe zij nieuwe kinderen, ouders en collega’s invoeren in onze cultuur. Fijntjes wijzen zij een nieuwe medewerker erop dat ze al twee jaar zelf hun brood smeren en dat deze dat echt niet voor hen hoeft te doen. Ze laten een nieuw kind zien waar hij z’n jas op kan hangen en vinden het vanzelfsprekend om elkaar te helpen. Deze cultuur is wat mij betreft de grootste winst die we met de Buitenkans in de afgelopen jaren hebben geboekt.

Naast het inrichten van een rijke omgeving hebben we de afgelopen jaren geëxperimenteerd met verschillende vormen van documentatie. Pas in het afgelopen jaar hebben we hierin een nieuwe stap gezet. Waar we eerst altijd probeerden om onze kinderen zo objectief mogelijk te belichten, proberen we nu onze eigen interpretaties toe te voegen. We zijn er ons van bewust geworden dat juist deze interpretaties duidelijk maken hoe wij naar kinderen kijken en hoe uniek elk kind voor ons is. Zolang we nog niet zeker genoeg van onszelf zijn houden we de interpretaties bij als “schaduwdocumentatie”. Alle documentatie wordt eerst door een van de pedagogen gelezen alvorens deze wordt afgedrukt. Dankzij deze maatregel merken we niet alleen dat de kwaliteit van de documentatie omhoog gaat, maar ook dat er nog beter naar kinderen wordt gekeken. Daarnaast wordt meer en meer duidelijk hoe belangrijk ons taalgebruik is. Een mooi voorbeeld hiervan is het verhaal van Niek.

Niek is geboren in Zweden. Hij heeft een Zweedse moeder en een Nederlandse vader. Een jaar geleden is Niek, toen 2, 6 jaar, verhuisd naar Nederland. Hij komt drie dagen in de week op de Buitenkans. De groepsleiding heeft het niet makkelijk met Niek. Hij is vaak betrokken bij conflicten, maakt dingen stuk en is zeer aanwezig. Johan screent hem op welbevinden en betrokkenheid en maakt hiervan een verslag voor de ouders. In eerste instantie schrijft hij dat Niek “dwars”is. Als we hierover verder praten komt hij tot de volgende formulering “Niek vindt het lastig om dingen te doen waar hij niet zelf voor gekozen heeft”. Op deze manier wordt het hele verslag aangepast. Hierdoor herkennen ouders hun kind in het verslag maar zien ze ook dat wij zien wat hun kind van ons vraagt. Want de grootste winst in dit gesprek is dat we er achter komen dat Niek zich niet competent voelt. Hoewel hij bijna 4 is heeft hij onvoldoende woorden om duidelijk te maken hoe hij zich voelt en wat hij wel of niet prettig vindt. Zijn onvrede hierover uit hij door te slaan, te rennen en te schreeuwen. Nu we dit boven water hebben merken we dat we het makkelijker vinden om met het gedrag van Niek om te gaan. We merken al snel dat het ons beter lukt de juiste snaar te raken bij Niek. Daarnaast zien we kansen om hem te ondersteunen in zijn taalvaardigheid. Eind van het liedje is dat ook wij ons competenter voelen!

Wat ons heeft verrast is het belang van structuur, als fundament onder de organisatie. Zonder structuur kwam er in de praktijk (te) weinig terecht van onze ambities om verschillende activiteiten en (langlopende) projecten aan te bieden. Te vaak bleek dat we niet meer deden dan onze kinderen vrij laten spelen in een rijke omgeving. Een reis naar Reggio Emilia sterkte ons in de gedachte dat we ons kinderen dagelijks moeten uitdagen en verwonderen, opdat ze hun potentieel kunnen benutten.

Nog steeds werken we dagelijks aan het vaststellen en bijsturen van onze praktijk. Alleen zo slagen we er in om nieuwe mensen mee te nemen op onze reis. Inmiddels beschikken we over een uitgebreide inwerkprocedure, een vast dagritme (met ruimte om af te wijken!), een gedragscode en tal van andere werkprotocollen. Daarnaast streven we er naar om zo veel mogelijk ontmoetingen te organiseren tussen pedagogisch medewerkers, ouders, pedagogen en kunstenaar. In deze ontmoetingen plannen we ons aanbod en proberen we met elkaar nieuwe paden te betreden. Tijdens elke ontmoeting grijpen we terug op ons kindbeeld, op de grote stenen.

Na onze reis naar Reggio Emilia hadden we nieuwe aanknopingspunten om kinderen uit te dagen op onderzoek uit te gaan. Het atelier werd opnieuw ingericht en er werd een beamer aangeschaft. Dankzij deze beamer konden we ons venster op de wereld vergroten en ontstonden er nieuwe projecten, zoals het olifantenproject.

Misschien wel de grootste verandering vond plaats in de babygroep, waar sinds onze Reggio reis dagelijks ruimte is voor onderzoek en nieuwe projecten. Grootste succes tot nu toe was het voelproject.

De toekomst
Zoals het tot nu toe steeds is gegaan zal onze toekomst voor een groot deel worden bepaald door de vraag die onze kinderen en ouders stellen. De verbinding die onze kinderen en ouders met ons zijn aangegaan noopt ons om er voor te zorgen dat er een buitenschoolse opvang komt die voortborduurt op onze visie. Daarnaast zijn we samen met Jenaplanschool de Ynlaet gestart met het uitzetten van een doorgaande lijn voor kinderen van 0 tot 12 jaar. Met de onlangs toegekende VVE subsidie hopen we hier ook het digitale kindvolgsysteem welbevinden en betrokkenheid aan te kunnen koppelen, maar dan wel van 0 tot 12! Voorlopig hebben we nog veel om naar uit te kijken, te beginnen met een grote expositie met werk van onze kinderen. Zo hopen we in heel Heerenveen het competente kind zichtbaar te maken en mensen te verrassen en te verwonderen.

We zijn ons er terdege van bewust dat we vergeleken met de pedagogiek van Reggio Emilia en het ErvaringsGericht Onderwijs nog maar net komen kijken. Het fundament is echter gelegd en we rekenen erop dat wij, samen met onze kinderen en ouders, nog veel zullen laten horen!

Meer weten? Kijk op www.kindercentrumdebuitenkans.nl  Of bezoek een studiedag:  www.kindercentrumdebuitenkans.nl

Natasja de Kroon
De Buitenkans, Heerenveen

De pedagogiek van Reggio Emilia in de praktijk

Een intensieve studiedag waarin u onder begeleiding van één van onze pedagogen, kennis maakt met:
de belangrijkste uitgangspunten van de pedagogiek van Reggio Emilia en de wijze waarop deze binnen de Buitenkans wordt vertaald naar:

  • de ruimte
  • het dagelijks handelen
  • de activiteiten
  • de ouders

Data:

  • vrijdag 11 maart 2011
  • vrijdag 30 september 2011
  • eventueel op aanvraag van een groep uit het werkveld, of bij veel aanmeldingen zijn andere data mogelijk.

Tijd: 10.00-16.00
Kosten: €150,- per persoon incl. lunch en reader

U kunt zich opgeven voor één van onze scholingsmogelijkheden door middel van een email naar administratie@kindercentrumdebuitenkans.nl met daarin de gewenste aanvraag, het aantal personen, gegevens en eventueel een stukje achtergrond en/of het onderwerp waar u zich op wilt richten.

  • De geplande bijeenkomsten gaan door bij voldoende aanmeldingen, hiervan wordt u tijdig op de hoogte