inspiratie, legitimatie en verbinding
Deze website wordt inmiddels elke maand meer dan 150.000 keer bezocht! De verhalen komen van leraren, schoolleiders, bestuurders, ouders/opvoeders en onderwijsbetrokkenen zelf.
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background

profiel

Rikie van Blijswijk


Rikie van Blijswijk
Bekijk mijn profiel

Charlotte Visch


Charlotte-Visch
Bekijk mijn profiel

Stemming van hetkind
twitter

Gamification, spel en Harry Potter: ‘Leuk is het zeker, maar (nog) niet het grote succes waar ik op had gehoopt’ hetkind.org/?p=56186

Ongeveer 16 uur geleden op hetkind's Twitter via hetkind website

facebook
Beate Letschert niet, Charlotte Visch wel op open onderwijsavond van 16-02-11

17 februari 2011

Rikie van Blijswijk

Geplaatst in:

 

Beate Letschert was woensdag 16 februari 2011 verhinderd voor de open onderwijsavond van het NIVOZ. Ze is bekend van het boek ‘Dennis, de schrik van de school‘  Luc Stevens nam, samen met Charlotte Visch, de avond voor zijn rekening.Zij gingen aan het werk rondom het begrip ‘Ermutigung’

De door NIVOZ ontwikkelde en verzorgde trajecten Pedagogische Leiderschap en Tact kenmerken zich onder andere door een regelmatig optreden van gastsprekers. Vaak zijn dit optredens die zo bijzonder zijn dat we met hetkind de verantwoordelijkheid voelen en het plezier ervaren om ze te delen met een bredere groep dan de deelnemers van het traject zelf. Het optreden krijgt de vorm van een Masterclass en iedereen is welkom.

In de spirit van Beate Letschert nam Luc Stevens de aanwezigen mee in een denkoefening rond het begrip Ermutigung. Beate, die uit de school komt van Freud, Jung en Adler, heeft de gave om het denken met het handelen te verbinden. Aandacht is daarbij voor zowel Adler als Beate een centraal begrip. Het kind, de leerling, wil gekend worden, wil dat er acht op hem geslagen wordt.

Ons onderwijssysteem is daar niet op ingericht. Het groepsonderwijs is leidend en het lijkt onvoorstelbaar dat een leerkracht acht slaat op de individuele leerlingen. Terwijl juist dat acht slaan hoort bij de Ermutigung, de bemoediging, die een leerling zo nodig heeft. Zo zou men ook moeten beginnen aandacht te geven aan de dingen die een leerling wel kan. Dat doen de ouders van nature. Goed voorbeeld is het leren van de moedertaal, wat met vallen en opstaan gebeurt en waarbij de ouders een rolmodel vervullen en positief reageren op de pogingen van het kind. Natuurlijk is hier geen sprake van instructie of onderstrepen van fouten . . .

Vanuit positieve ervaringen kunnen de zwakke kanten van een kind veel beter worden benaderd. Het gaat erom het kind een positief zelfbewustzijn, zelfrespect te laten ontwikkelen; dan pas kan respect voor anderen worden opgebracht.

In dat verband heeft het predicaat “Beste van de klas” zelfs een gevaarlijke werking voor het zelfrespect van de betrokken leerling, die dat predicaat wil behouden en bang wordt om fouten te maken. Deze leerling zal zich niet meer kwetsbaar opstellen en uiteindelijk veel moeite hebben met situaties waarin het moeilijk gemaakt wordt. Beate gebruikt de klas juist als instrument om het zelfrespect van haar leerlingen te ontwikkelen.

Ontwikkeling van de leerling

De leerlingen zijn dan (zouden moeten zijn) het onderwerp van onderwijs en niet het leidend voorwerp. Allereerst bedenkt de leerkracht  hoe de leerling zélf zo sterk mogelijk zijn eigen ontwikkeling ter hand kan nemen; het curriculum komt pas daarna. De leerling mag geen afgeleide van het curriculum zijn, maar moet zichzelf zijn en heeft het recht gevraagd te worden wie hij is en wat hij kan.

Bij die opdracht is de leraar zelf zijn belangrijkste instrument en dient daarom zichzelf te kennen. Stevens haalt de Oosterse wijsheid aan: “zoek geen weg buiten jezelf, de weg is in jezelf” : zelfkennis dus. Ons schoolsysteem, waarbij we ons voortdurend moeten aanpassen aan het systeem én aan het curriculum, staat daar in de weg.

U- theorie van Scharmer en doen ontbranden vuur

Geïnspireerd door de Theorie U van Otto Scharmer, die we vorige week ontmoetten tijdens de conferentie Duurzaam Leren, illustreerde Stevens zijn verhaal met de U, die symbool staat voor de weg die wij gaan van dingen “nadoen”, downloaden noemt Scharmer dat, via onze authenticiteit, naar nieuwe werkelijkheid. Het vinden van authenticiteit gaat volgens Scharmer door middel van “sensing”, onderdeel zijn van je omgeving, hetgeen verder gaat dan empathie.

Stevens vervolgde zijn verhaal met het aanhalen van ongelooflijke Juf  A, de Amerikaanse lerares waarvan bleek dat ze een significante impact had op haar leerlingen. Dit is in lijn met het hierboven reeds aangehaalde interview met Scharmer die zegt dat onderwijs het doen ontbranden van een vuur is. Vuur definieert hij als het deeper humanity in ons. Hij bedoelt daarmee dat misschien wel de meest wezenlijke eigenschap van de mens is deze capaciteit te leren, te ontwikkelen: dat maakt ons humaan en daar ontstaat onderwijs, daar ontstaat opvoeding.

Het leraarschap is dus een fantastisch vak, zo onderstreept Stevens. Vlammen ontsteken, wat is nou mooier? Goed leraarschap gaat om het laten ontbranden van menselijke nieuwsgierigheid en dat is niet waar we onze leraren met instructieverhoudingen op trainen . . .

Zelfkennis en zelfvertrouwen

Met betrekking tot zelfkennis en zelfvertrouwen kan een leraar alleen leren wat de leerling eigenlijk al weet. Het leven leert ons, niet een curriculum. Daarvoor moet je naar de bronnen, zegt Scharmer, ‘moving out into the World’, zegt Hargreaves. ‘Learning is through doing’,  zeggen beiden. Verantwoordelijkheid geven, niet opleggen, want door verantwoordelijkheid te dragen leer je jezelf het beste kennen.

Kind als krachtbron

Stevens sluit af met het kind te benoemen als krachtbron, door de ongelofelijke potentie van kinderen te zien (en kinderen niet te zien als een afgeleide van hun IQ). Met de verhalen van de 6000 km lange fietstocht van een 30-tal kinderen door Zuid Amerika, beschreven door Rebecca Wild, besluit Stevens zijn verhaal.

Na een korte pauze illustreert Charlotte Visch, met een uit het leven van één van de toehoorders gegrepen casus, hoe door te dringen tot het wezen, de ziel, van een kind, waar ogenschijnlijk niets meer mee te beginnen is. Indrukwekkend was het vermogen van Charlotte om echt alleen met de aan haar gegeven informatie te werken. Dus waar iedereen, toen verteld werd dat het joch graag voetbalde, het vervelende jongetje zag dat tegenstanders een trap verkocht bij het afpakken van de bal, zag Charlotte alleen het joch met een bal, omdat van tegenstanders in het verhaal helemaal nog geen sprake was. Niks downloading dus, alleen observatie, geen interpretatie totdat doorgedrongen werd tot de kern.

Afsluiting
Het was opnieuw een bijzondere avond. Volgende keer is weer iedereen welkom! Dat zal zijn op 23 maart zijn, met een verhaal van Prof Fred Korthagen.