Inzichten Arnold Cornelis weerspiegeld in principes hetkind

Door
robvanderpoel
 – 5 januari 2012            

Henk Nijsingh wijst op het werk van de cultuurfilosoof Arnold Cornelis (1934-1999), zijnde een inspiratiebron  voor de onderwijs- en opvoedpraktijk van de toekomst. Hij deelt diens zeven belangrijkste inzichten en verwijst naar twee van zijn klassieke werken:  ‘De Vertraagde Tijd’ en ‘Rustpunten van de Geest’.  Zijn bijdrage.

Arnold Cornelis schetst in zijn boeken richtlijnen voor organisaties op gebied van onderwijs maar ook het bedrijfsleven van de toekomst. Hij beschrijft een nieuwe manier van leren en onderwijs die we nu steeds meer zien opkomen in onderwijssystemen. Ook het reguliere onderwijs vernieuwt zich steeds meer in de richting van Cornelis’ ideeën. Ik bespreek puntsgewijs zijn belangrijkste inzichten over opvoeding en onderwijs, wellicht een aanvulling op de zeven principes van goed onderwijs die door hetkind zijn geformuleerd.

Opvoeden en leren in de 21e eeuw houdt volgens Cornelis in:

  1. Een kindvolgende aanpak. Dat houdt bij Cornelis in dat het kind  in staat wordt gesteld zijn interne klok te volgen, als zelfsturing van het eigen programma. Liefde is inzicht en zorg voor het verborgen programma van een kind. Liefde is ook de logica achter alle onderwijs.
  2. De rol van de docent is niet het bijbrengen van informatie, maar is communicatief, de bewustwording bij het kind van een emotioneel zelfbeeld waarin de informatie past. Het is de bedoeling dat het kind zelf op zoek gaat naar de informatie via de computer.
  3. Alleen zelf leren is leren. Dat het mogelijk zou zijn om een kind iets te leren van buiten naar binnen, is een onderwijsopvatting uit de vorige eeuw. Kinderen (en mensen in het algemeen) doen dingen niet omdat ze moeten, maar omdat ze er plezier in hebben. Waar plezier is, is leren.
  4. Opvoeden houdt in het helpen aanleggen met een denksysteem. De geest van het kind wordt geformatteerd, zodat het informatie kan opnemen. Alleen al door te spreken en te oefenen in de moedertaal ordent een kind zijn geest.
  5. In een computerprogramma kan een  kind zelfsturend leren wat goed en fout is. Een proefwerk kan worden gemaakt als zeker is dat het kind de stof beheerst. Er zijn geen onvoldoendes meer en de docent hoeft niet steeds dezelfde fouten te corrigeren. Er blijft tijd over voor een goed klassikaal verhaal en zelfs voor de vragen van angst, boosheid en verdriet.
  6. Vorming is nodig om een kind/leerling een basis te geven waar het in zijn maatschappelijke carrière blijvend wat aan heeft. Het betreft geen algemene vorming, maar maatwerk, het gaat om het oplossen van de emotionele paradoxen tussen zelfbeeld en wereldbeeld en de rol van de taal in alle goed onderwijs. Als het kind leert spreken over de verschillende vakken die als wereldbeeld onderwezen worden, worden, in samenspraak met de docent, de emotionele paradoxen tot een oplossing gebracht. Het kind verwerft daarbij een emotioneel zelfbeeld voor zelfsturing.
  7. Het succes wordt niet afgemeten aan (strenge) standaarden waaraan een kind moet voldoen, maar aan de mate waarin angst omgezet wordt in zelfsturing.

Twee citaten uit het De Vertraagde Tijd van Arnold Cornelis, uit het hoofdstuk “De interne klok als zelfsturing van het eigen programma”.

“Hoe strenger de standaarden, hoe meer de klok extern reguleert, hoe meer uitvallers en hoe meer kandidaten in het speciaal onderwijs belanden. Alsof de school de manier is om de mate van afwijking te definiëren.”

“Ineens is een kind daar, met zijn eigen gedachte en je denkt als opvoeder: ‘Heb ik hem of haar dat geleerd?’ Welnee het kind heeft het zelf geleerd, maar jij was daar, communicatief als een aanwezig veld van mogelijkheden. Het kind zal je nog meer verbazen, straks begrijp je via het kind zelfs beter jezelf.”

Literatuur:

Arnold Cornelis, De Vertraagde Tijd, Stichting Essence.
Arnold Cornelis, Rustpunten van de Geest. Stichting Essence.Rondom de filosofie en het onderzoekswerk van Arnold Cornelis is een Ning-community opgericht.
http://arnoldcornelis.ning.com

Henk Nijsingh werkt momenteel aan een boek over het werk van Arnold Cornelis. Hij is beginnend kunstenaar, fotograaf en muziektheoreticus- en beoefenaar en denkt over onderwerpen als virologie en stedenbouw. Zijn werk en door hem geschreven teksten worden geplaatst op zijn website: http://www.music-arts-philosophy-science.com/.”

als zelfsturing van het eigen programma


Gerelateerde items: