Persoonlijke kringgesprekken ruggegraat van De School

Door
Marjolein Ploegman
 – 23 januari 2012      

De School in Zandvoort is georganiseerd volgens de sociocratische kringorganisatiemethode (sociocratie), een manier om een samenleving dynamisch te organiseren. Het gaat uit van het beginsel dat mensen ongelijke, unieke personen zijn, maar bij de besluitvorming gelijkwaardig. Een bijdrage van Marjolein Ploegman, de schoolleider.

Sociocratie kan gezien worden als een vervolg op onze bekende democratie. Bij democratie gaat het om ‘de meeste stemmen gelden’, de individuele stem wordt feitelijk als rekenfactor gebruikt. Bij sociocratie gaat het om de individuele stem als bron van inhoudelijke argumenten.

Om zo goed mogelijke besluiten te nemen is de organisatie opgebouwd uit kringen. Deze kringen hebben herkenbare niveaus: persoonlijke kring, groepskring, schoolkring en topkring/bestuur. In deze kringen worden besluiten genomen met ‘consent’. Dat betekent dat een besluit wordt genomen indien geen van de kringleden overwegend en beargumenteerd bezwaar heeft. De bedoeling hiervan is dat iedereen die te maken heeft met de gevolgen van een besluit, bij de besluitvorming is betrokken en een besluit pas wordt genomen als iedereen ‘ermee kan leven’.

De grote winst van dynamisch organiseren is het creëren van veiligheid en het voorkomen van uitsluiting en ontkenning van kinderen (en ouders en medewerkers). Ontkenning en uitsluiting zijn een bron van veel problemen en verdriet. Daarnaast leren kinderen door deze werkwijze respectvol samenleven door daadwerkelijk samen te leren en te leven in onze school.

De relaties tussen ouders, leerlingen en school zijn sterk en krijgen vorm door deze wijze van organiseren. Met dynamisch organiseren is het mogelijk om de werelden van school, gezin en maatschappij op elkaar af te stemmen.

Binnen De School zijn er dus vier ‘lagen’ van kringen:

de persoonlijke kring,
de groepskring,
de schoolkring
en de topkring.

In deze kringen worden onderwerpen die de leden van die kring betreffen, op sociocratische wijze behandeld. Vertrekpunt hierbij is dat recht wordt gedaan aan de uiteenlopende belangen van leerlingen, ouders en staf. In de persoonlijke kring gaat het over de individuele leerling, in de groepskring over de groep (dus dat wat het individu overstijgt maar niet de hele school aangaat), in de schoolkring over zaken die de hele school betreffen en in de topkring over onderwerpen van strategisch belang. Hiervan is sprake als de buitenwereld ermee heeft te maken (bijvoorbeeld het ministerie en de inspecties).

Alle kringen houden ten minste één keer per tien weken een bijeenkomst. De data van alle
bijeenkomsten worden eens per jaar rond juli/augustus vastgesteld en gepubliceerd op onze website onder ‘beleid’, ‘planning kringoverleggen’.

De deelnemers stellen zelf de agenda samen, binnen de doelstelling van de betreffende kring. Na afloop ontvangen de deelnemers de notulen. Deze notulen zijn op verzoek ook in te zien door deelnemers van andere kringen.

Een uitvoerige beschrijving van de werkwijze van de oudergroepskringen kunt u HIER vinden. Ouders participeren in kringen op alle vier niveaus (in een volgende paragraaf wordt dit uitvoeriger beschreven). Leerlingen participeren in de persoonlijke kring en groepskring. In 2012 zal ook voor leerlingen het derde niveau – leerlingenschoolkring – worden gerealiseerd. Leerlingen zullen niet gaan deelnemen op het niveau van de topkring.

De persoonlijke kringgesprekken (pk) vormen de ruggengraat van onze school. Per leerling vindt zo’n gesprek vijf keer per jaar plaats. In dit gesprek – tussen ouders, leerling en leraar – wordt teruggekeken op de afgelopen tien weken en vooruitgekeken naar de komende tien weken. Het gaat hierbij om leerinhoud, leerresultaat en leerproces.  Door deze gesprekken is het mogelijk om de verschillende leefwerelden van het kind (waaronder gezin en school) op elkaar af te stemmen. Het gaat hierbij ook om het afstemmen van waarden en normen ten bate van de ontwikkeling van het kind. Voor het kind is het belangrijk dat het de verschillende werelden kan onderscheiden in plaats van scheiden. Van de kringstructuur is een organogram. Deze kunt u zien op onze website onder ‘beleid’. Er is ook een kringstatuut. Deze kunt u op verzoek inzien op school.

Sociocratie als basis voor pedagogisch handelen
Sociocratie is de basis voor ons pedagogisch handelen. In het boek van Van der Weijden1 staat uitvoerig beschreven wat deze methode inhoudt in een schoolorganisatie en hoe deze methode uitwerkt in het realiseren van onze pedagogische doelstellingen. Dit boekje is via De School beschikbaar voor iedere ouder/verzorger. In het voorjaar van 2012 komt de integrale tekst beschikbaar op onze website.

Onder pedagogische doelstellingen verstaan we:
a. het bevorderen van de emotionele veiligheid;
b. het bevorderen van de ontwikkeling van persoonlijke en sociale bekwaamheden;
c. het overdragen van waarden en normen en
d. het voorbereiden op burgerschap.

In ons pedagogisch beleidsplan zijn deze doelstellingen verder uitgewerkt. Dit plan kunt u vinden op onze website onder ‘beleid’.

Wilt u meer lezen over dynamisch organiseren/sociocratie? Klik HIER. Via deze link komt u bij een uitgebreid Engelstalig artikel:

Uit: De Schoolgids van de School.


Gerelateerde items: