inspiratie, legitimatie en verbinding
Deze website wordt inmiddels elke maand meer dan 150.000 keer bezocht! De verhalen komen van leraren, schoolleiders, bestuurders, ouders/opvoeders en onderwijsbetrokkenen zelf.
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background

profiel

Rob van der Poel


robvanderpoel
Bekijk mijn profiel

Stemming van hetkind
twitter

‘Klassikaal onderwijs! Omdat het altijd zo is geweest of vanuit een bewuste, pedagogische keuze en visie?’ hetkind.org/?p=55579

Ongeveer 15 uur geleden op hetkind's Twitter via hetkind website

facebook
Chris Sigaloff over Expeditie 2020, de lerarenopleiding van de toekomst

26 mei 2012

robvanderpoel

Geplaatst in: Partnerschap, Samenleving,

In het debat over het bevorderen van innovatie herkennen we vaak twee ‘scholen’: de meer klassieke benadering van het aanpakken van veranderingen vanuit een top-down positie, en de meer sociale of organische innovatie-benadering. Expeditie 2020 is een poging om het onderwijs van binnenuit te innoveren. Studenten van de Hogeschool Utrecht ontwerpen in acht maanden de lerarenopleiding van de toekomst. Chris Sigaloff, voorzitter van Kennisland, is enthousiast en kijkt uit naar de presentatie op donderdag 31 mei. Haar bijdrage.

Dat het onderwijs met zijn tijd mee moet – en in veel gevallen hopeloos achterloopt – daar zijn de meesten het over eens. Innovatie in het onderwijs is geen modewoord, geen leeg beleidsbegrip maar een noodzakelijk goed. Alleen als het onderwijs daadwerkelijk zichzelf innoveert kan het antiperen op de toekomst. Makkelijk gezegd en aan vergezichten geen gebrek… maar, hoe krijgen we dit voor elkaar? Hoe krijgen we deze sector waar zoveel belangen zijn, waar regulering hoogtij viert, waar de werkdruk hoog is, in beweging? Innovatie is een beladen begrip geworden en sterft vaak een vroege dood. In het debat over het bevorderen van innovatie herkennen we vaak twee ‘scholen’: de meer klassieke benadering van het aanpakken van veranderingen vanuit een top-down positie, en de meer sociale of organische innovatie-benadering.

In het debat over het bevorderen van innovatie herkennen we vaak twee ‘scholen’: de meer klassieke benadering van het aanpakken van veranderingen vanuit een top-down positie, en de meer sociale of organische innovatie-benadering. De klassieke benadering is gebaseerd op het vooraf vaststellen van een doel, vervolgens onderzoeken wat men mist of nodig heeft om dat doel te bereiken, hetgeen resulteert in een stappenplan of een blauwdruk die van buitenaf wordt ingevoerd en geïmplementeerd. Een aanpak die gezien de complexiteit in het onderwijs maar zelden werkt. Veel goedbedoelde concepten of projecten leiden dan vaak tot een stroperig proces waarin het ‘kan niet’ de boventoon voert.

Om deze reden is de tweede benadering kansrijker; de ruimte creëren zodat de actoren van binnenuit gaan innoveren. Op deze manier is de kans niet alleen vele malen groter dat de innovaties ook een vervolg krijgen, de innovatiekracht de van de organisatie neemt toe. Innovatie van binnenuit vraagt om ruimte om te kunnen experimenteren, bouwt voort op de al ingezette groeipaden en versterkt de aanwezige kiemen voor vernieuwing. Innoveren komt dan steeds meer overeen met leren. Een leertraject waarvan de uitkomsten niet van tevoren bekend zijn, waar al doende wordt geleerd en op basis waarvan de innovatieconcepten weer worden aangepast.

Expeditie 2020 is zo’n poging om het onderwijs van binnenuit te innoveren. Daar is wel iets van buiten voor nodig. Een structuur of een ‘vehikel’ dat mensen uitdaagt en verleidt om verder te kijken dan de gebaande paden, om nieuwe perspectieven te ontwikkelen en nog belangrijker, om nieuwe werkwijzen uit te proberen en te verduurzamen.

Kenmerken van deze aanpak zijn:

* Het geven van een stem aan actoren die willen innoveren. In Expeditie 2020 speelden de studenten de hoofdrol. Studenten die onze leraren van de toekomst zijn.

* We werkten aan een daadwerkelijke vernieuwing van de lerarenopleiding door de kracht en de mogelijkheden van de HU zo goed mogelijk te gebruiken. Binnen de Faculteit Educatie gebeurt al heel veel. De nadruk van de Expeditie lag dus niet op het ontwikkelen van toekomstscenario’s maar op het versterken van al lopende innovatieve initiatieven en het in gang zetten van een innovatiebeweging in de praktijk.

* We gebruikten in dit proces methoden uit (actie)onderzoek, ontwerptheorie, large scale interventions, systemisch denken en werken, en veranderkunde. Zo fungeerde de Expeditie ook als innovatielab.

* We denken groot maar zetten kleine stappen en doen kleine interventies en experimenten. De studenten leren door te doen! Alle groepen hebben getracht de innovaties al uit te proberen, in gang te zetten en anderen er in mee te krijgen. De idealen voor de toekomst werden al in gang gezet in het hier en nu.

* We besteedden aandacht aan de persoonlijke ontwikkeling van de studenten. Hoe kunnen zij hun vernieuwend vermogen versterken? Wat kunnen zij doen om vernieuwers te worden? Hoe worden ze de ondernemende, lerende en innovatieve docenten van de toekomst?

De resultaten van dit alles kunnen bekeken en ervaren worden tijdens de Open Dag op 31 mei, op www.expeditie2020.nl en hopelijk ook al op de Faculteit Educatie op de Hogeschool Utrecht. Wellicht komt u in de kantine iemand tegen op een zeepkist, ontwikkelen leraren samen met leerlingen een les, vindt er een gastcollege plaats door professionals van buiten en wordt ICT ingezet op zo’n manier dat het leerproces wordt versterkt. En als het even mee zit, staat er weer een nieuwe groep hoogvliegers op om op Expeditie te gaan.

Expeditie 2020 was een feestje. Vernieuwen en veranderen is leuk. En zeker als het gebeurt door zeer gemotiveerde studenten die bereid zijn hun nek uit te steken. De energie die het teweegbracht, was aanstekelijk. De Expeditie was niet mogelijk geweest zonder de visie van Dick de Wolff, Directeur van de faculteit Educatie. Het zijn dit soort bestuurders die we nodig hebben in de lerarenopleiding van de toekomst. Leny Vink, projectleider van Sirius zorgde voor wegwijs binnen de HU en zorgde voor de borging en het interne draagvlak. Zonder zo’n gids is een expeditie verloren. Annelies Riteco (HU) en Nora van der Linden (KL) liepen voorop met de kaart in de handen en zorgden voor de vakkundige begeleiding. De coaches gaven steun waar nodig, hielden de pas erin of vertraagden waar het te gevaarlijk werd.

De Expeditiestudenten waren de helden. Als zij straks in 2020 aan het roer staan, heb ik alle vertrouwen in de toekomst van ons onderwijs.

Was het maar vast 2020…

Chris Sigaloff, voorzitter Stichting Nederland Kennisland

Chris Sigaloff (1971) ontwikkelt en initieert nieuwe projecten, adviseert overheden en organisaties over innovatiestrategieën en de kennissamenleving en treedt regelmatig op als spreker, docent en dagvoorzitter. Haar expertise ligt op het terrein van sociale innovatie, leren en het realiseren van maatschappelijke vernieuwing. Haar kernthema’s zijn vernieuwing binnen het onderwijs en de publieke sector. Daar haalt zij koplopers bij elkaar (innovatorsnetwerk), stimuleert ze de innovatiekracht in het onderwijs door leraren een stem te geven (Onderwijs Pioniers) en creëert ze een platform voor professionals op zoek naar slimmere manieren van werken (Slimmernetwerk).  Chris is tevens bestuurslid van de Kafkabrigade (www.kafkabrigade.nl) en lid van enkele internationale netwerken zoals SIX (Social Innovation Exchange) en EUCLID, waar ze lid van de raad van toezicht is. EUCLID is een Europees netwerk voor leiders werkzaam in civil society die over de grenzen heen willen samenwerken aan een sterker, innovatief en duurzaam Europa.

Chris