inspiratie, legitimatie en verbinding
Deze website wordt inmiddels elke maand meer dan 150.000 keer bezocht! De verhalen komen van leraren, schoolleiders, bestuurders, ouders/opvoeders en onderwijsbetrokkenen zelf.
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background

profiel

Gijs Verbeek


Gijs Verbeek
Bekijk mijn profiel

Stemming van hetkind
twitter

Onderwijsavonden Driebergen -> leraren sterken bij uitvoering van hun pedagogische opdracht. Zoals @ellenvos Binnen… twitter.com/i/web/status/8…

Ongeveer 7 uur geleden op hetkind's Twitter via Twitter for iPhone

facebook
Onderzoekscafé in Utrecht: Bestudeer eigen onderwijspraktijk op een creatieve manier

27 september 2013

Gijs Verbeek

Geplaatst in: Samenleving, Legitimering

Waarom zijn creatieve manieren om gegevens te verzamelen belangrijk in praktijkonderzoek? Daar gaat het inmiddels derde onderzoekscafé van ActieonderzoekAnders over,  een initiatief van Renny Beers, Petra Ponte en Gijs Verbeek. Zij bieden handvatten aan om op een toegankelijke en toch gedegen manier de eigen onderwijspraktijk te onderzoeken. Eerder vonden al twee succesvolle onderzoekscafé’s plaats (in januari en april) waarbij ontmoeting en uitwisseling centraal stonden. Op 8 oktober staat het derde onderzoekscafé gepland in Utrecht vanaf 13.30 uur. Kosten 95 euro.

download

Bij praktijkgericht onderzoek of actieonderzoek (onderzoek met of door leraren en leerlingen) gaat het onder andere om het verkrijgen van inzicht in de manier waarop betrokkenen in de onderwijspraktijk (of bijvoorbeeld de zorg) aankijken tegen die betreffende praktijk. Het gaat met andere woorden over het zicht krijgen op perspectieven, motivaties, overtuigingen, mentale beelden et cetera. Deze gegevens zijn niet zo goed te verzamelen met de gebruikelijke onderzoeksmethoden, zoals bijvoorbeeld vragenlijsten, enquêtes of interviews. Deze methodes zijn wel geschikt voor het verzamelen van feiten, getallen en persoonsgegevens. Ook kan ermee in kaart worden gebracht hoe vaak bepaald gedrag voorkomt.

Een toelichting aan de hand van voorbeeldvragen uit een vragenlijst voor leerlingen:

  • Ik besteed gemiddeld … uur (vul in) per dag aan mijn huiswerk.
  • Ik heb vaak moeite met het maken van mijn huiswerk. Mee eens, altijd | neutraal, soms | mee oneens, nooit.
  • Ik heb het gevoel dat ik iets leer van het maken van huiswerk. Mee eens, altijd | neutraal, soms | mee oneens, nooit.
  • Wat mij betreft kan dit … verbeterd kunnen worden als het om huiswerk gaat: …

De antwoorden op deze vragen zijn vaak beperkt, op meerdere manieren uit te leggen of niet eenduidig, te kort en geven geen – of slechts zeer beperkt – inzicht in de betekenis die het maken van huiswerk voor de leerlingen heeft.

Om meer inzicht te krijgen in de wijze waarop leerlingen (maar ook leraren) aankijken tegen bijvoorbeeld de beleving en het nut van huiswerk; welke moeilijkheden leerlingen hierbij tegenkomen; welke factoren hierbij een rol spelen; en welke mogelijkheden tot verbetering zij zien, zou een focusgroep kunnen worden georganiseerd.

In een focusgroep gaan vijf tot zeven deelnemers onder begeleiding van een gespreksleider met elkaar in gesprek over een bepaald thema, in dit geval huiswerk. Dit kan bijvoorbeeld aan de hand van stellingen die door de actieonderzoeker en de gespreksleider zijn opgesteld. Maar het gesprek kan ook plaatsvinden aan de hand van foto’s die leerlingen thuis en op school hebben gemaakt over het onderwerp ‘huiswerk maken’. De deelnemers, bijvoorbeeld leerlingen en leraren, kunnen tijdens de focusgroep elkaars perspectieven verkennen, ervaringen uitwisselen en kijken in hoeverre zij het met elkaar eens of oneens zijn. Uitgangspunt is: alle perspectieven en meningen mogen er zijn, niemand ‘heeft meer of minder gelijk’. Dit biedt ruimte in gezamenlijk overleg over hun perspectieven na te denken, deze duidelijk onder woorden te brengen en verder uit te diepen.

Nadat het focusgroep-gesprek opgenomen en (eventueel) uitgeschreven is, kan de actieonderzoeker gaan kijken naar wat de deelnemers hebben gezegd, hoe zij over hun ervaringen vertelden en welke vragen zij aan elkaar stelden. Dit maakt het mogelijk om meer zicht te krijgen op de wijze waarop leerlingen en leraren tegen het onderwerp aankijken, welke moeilijkheden zij daarin ervaren en op welke punten verbeteringen gewenst zijn.

Het is bij dergelijke methoden van gegevensverzameling van belang dat leerlingen altijd een terugkoppeling van de resultaten ontvangen; het is echter nog beter als zij bij het interpreteren van de bevindingen worden betrokken (Hart, 1992; Fielding, 2011). Daarom zou een focusgroep ook herhaald kunnen worden. Het thema kan dan zijn: het bespreken van de verslagen, de bevindingen en het samen formuleren van aanbevelingen.

Nu is het gebruik van focusgroepen slechts één van de vele creatieve methodes waarmee gegevens verzameld kunnen worden in actieonderzoek. Vaak ook worden focusgroepen gebruikt in combinatie met andere manieren, zoals het maken van foto’s, tekeningen, het gebruik van metaforen, et cetera. Tijdens het derde OnderzoeksCafé van ActieonderzoekAnders verkennen we uiteenlopende mogelijkheden van creatieve methodes voor gegevensverzameling, ook aan de hand van ingebrachte casussen.

Wij verwelkomen graag iedereen die geïnteresseerd is in praktijkonderzoek op dinsdag 8 oktober vanaf 13:30 uur in Utrecht voor het derde OnderzoeksCafé.  Kosten voor deze bijeenkomst bedragen €95 en opgeven kan via post@actieonderzoekanders.com

Bezoek www.actieonderzoekanders.com voor meer informatie, achtergronden en materialen over actieonderzoek en de begeleiding die ActieonderzoekAnders in de praktijk kan bieden, of abonneer je op de nieuwsbrief.

Referenties:

Fielding, M. (2011). Patterns of Partnership: Student Voice, Intergenerational Learning and Democratic Fellowship. In L. Kelly & N. Mockler (Eds.), Rethinking Educational Practice Through Reflexive Inquiry: Essays in Honour of Susan Groundwater-Smith (pp. 61-75). Dordrecht, The Netherlands: Springer.

Hart, R. A. (1992). Children’s participation: From tokenism to citizenship. Florence (Italy): UNICEF Innocenti Research Centre. Download: www.unicef-irc.org/publications/100