inspiratie, legitimatie en verbinding
Deze website wordt inmiddels elke maand meer dan 150.000 keer bezocht! De verhalen komen van leraren, schoolleiders, bestuurders, ouders/opvoeders en onderwijsbetrokkenen zelf.
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background

profiel

Gérard Zeegers


Gérard Zeegers
Bekijk mijn profiel

Job Christians


Job Christians
Bekijk mijn profiel

Stemming van hetkind
twitter

Gamification, spel en Harry Potter: ‘Leuk is het zeker, maar (nog) niet het grote succes waar ik op had gehoopt’ hetkind.org/?p=56186

Ongeveer 16 uur geleden op hetkind's Twitter via hetkind website

facebook
Boekrecensie Stratosphere: ‘Leren is de maatstaf, niet het onderwijzen

9 januari 2014

Gérard Zeegers

Begin  december 2013 was de Canadees Michael Fullan in ons land voor de introductie van de Nederlandse vertaling van zijn boek Stratosphere. Schoolleider Gerard Zeegers las het werk van deze gerespecteerde onderwijskundige en schreef een recensie. Fullan: ‘Om de kanteling te maken naar een nieuw zelfgenererend leersysteem voor iedereen dienen pedagogiek, veranderkunde en technologie geïntegreerd samen te werken.’ Zeegers: ‘Leren is de maatstaf, niet het onderwijzen.’ 

boekrecensie-stratosphere-top1Leer hoe te leren! Dat is waar Michael Fullan continu op hamert, ”omdat de evoluerende wereld voortdurend verandert en ongrijpbaar is.”

Fullan stelt dat het samengaan van pedagogiek, technologie en veranderkunde het leren en het onderwijs tot stratosferische hoogten kan opstuwen. Hij ziet de stratosfeer als een ideale vrijplaats voor innovatie. “Het is er stabiel, zonder opwarming, wolken of turbulentie. En dus biedt de stratosfeer ons alle ruimte, ideale omstandigheden en onbegrensde mogelijkheden.” Hij gunt die iedereen: “We hebben het nodig om, van tijd tot tijd, het ongrijpbare te grijpen!” Stratosphere dus.

Simplexiteit: grootschalig en ongecompliceerd

In Ontario (Canada, red.) kreeg Fullan in 2003 de ruimte om het onderwijs te hervormen. Hij maakte daarbij gebruik van zijn kennis van pedagogiek en veranderkunde. Met de gestage stijging van het taal- en rekenniveau onder zijn leiding, namen ook het moreel besef, eigenaarschap en verbeter- en verandercapaciteit toe. Fullan beschrijft in Stratosphere hoe hij denkt over de transformatie die het onderwijs nu dient te maken.

Hij is vastbesloten om het gehele onderwijssysteem te hervormen. Fullan: “We should do less of spending money on assessment detached from designing learning and more of creating learning experiences that are irresistibly engaging.”

Hij bepleit een grootschalige verandering en is ervan overtuigd dat die succesvol kan zijn als we ons focussen op een beperkt aantal ambitieuze doelen. Hij benoemt vijf kernfactoren die zijn aanpak kenmerken:

  1. Intrinsieke motivatie;
  2. Vergroten van verbeter- en verandervermogen;
  3. Transparante resultaten en praktijken;
  4. Leiderschap op alle lagen;
  5. Proactiviteit;

fullanHij noemt de basishouding voor veranderkennis simplexiteit; een beperkt aantal belangrijke factoren (het simpele aspect) dat moet gedijen bij een grote groep mensen (het complexe aspect).
Fullan is van mening dat het huidige onderwijs nog steeds vooral inhoudgedreven is en te weinig gericht op het leren leren voor de toekomst. Hij steekt zijn mening niet onder stoelen of banken:”Het huidige systeem is te duur, niet efficiënt en, zoals elk kind je kan vertellen, dodelijk saai. Om de kanteling te maken naar een nieuw zelfgenererend leersysteem voor iedereen dienen pedagogiek, veranderkunde en technologie geïntegreerd samen te werken.”

Het geven van betekenisvolle opdrachten, deze goed evalueren en ze grondig verfijnen, keer op keer, is waar kwaliteit allemaal om draait. En daarvoor zijn goede leraren nodig. In de ogen van Fullan beschikt een goede leraar over de juiste verandervaardigheden. Hij stelt ook meteen een checklist beschikbaar. Een goede leraar:

  • Heeft kennis en vaardigheden;
  • Heeft een plan van aanpak;
  • Kent en gebruikt strategieën om tegenslagen te overwinnen;
  • Heeft een hoge mate van zelfvertrouwen;
  • Heeft de wil om te presteren;
  • Bewaakt de voortgang;
  • Heeft en geeft sociale ondersteuning;
  • Kent, voelt en gebruikt vrijheid en keuze.

Ook hier kan het weer kort: “Leren is de maatstaf, niet het onderwijzen”.

Technologie: kracht en gevaar

Voordat Fullan een pleidooi houdt voor “de technologie die ons helpt een wereld van diep betrokken leren te openen, om zo wereldwijd samen te werken aan het oplossen van problemen”, gaat hij eerst uitgebreid in op de gevaren van die technologie. Dat is jammer en overbodig. Er zijn genoeg anderen die ons vertellen wat er niet deugt aan alle technologische vernieuwingen.

De nieuwsgierige lezer moet vervolgens enig geduld betrachten alvorens Fullan zijn visie ontvouwt. Die blijft echter nogal vaag: ”Technologie kan, wanneer deze op de juiste wijze wordt ingezet, ons helpen om snel naar een toekomst te bewegen waarin de mens voldoening wil en ook zal vinden”. De gretige onderwijsvernieuwer verstaat dat wel, maar die wil vervolgens direct worden voorzien van concrete voorbeelden en aanbevelingen. Die blijven vooralsnog uit.

De les van Fullan:”Without effective pedagogy and change knowledge, the fact that all our students have iPads means nothing. Never think of technology without worrying about teachers and mentors. It is teachers with technology who will make the difference.”

Technologie dient volgens Fullan te worden ingezet in dienst van ontdekkend leren voor alle leerlingen. Niemand uitgezonderd! Fullan:”Ik heb het niet over een groots ontwerp, maar juist over iets heel kleins. Technologie van zichzelf is geen wondermiddel.” En dan komt Fullan op stoom:” Als we doormodderen met normen en toetsing en technologie daar inzetten als rekwisiet, dan krijgen we wat we verdienen: een nog hogere mate van verveling. Ik wil op zoek gaan naar de relatie die bij het leren ontstaat en daarmee het leren en het leven verrijkt.”

Fullan richt zich ook hier op de leraar en spreekt die bemoedigend toe:

“Change really isn’t as hard as we thought if we capture people’s interest and give them enjoyable, worthwhile experiences.”

Skinny’s en stealthy interventies

Fullan maakte de afgelopen decennia furore met de wijze waarop hij pedagogiek en veranderkunde inzette om het onderwijs in Ontario op een hoger plan te brengen. Hij wijst daarbij eerst en vooral op het positieve effect van een goede relatie tussen leraar en leerling. Fullan: “Als die relatie goed is, dan is dat zichtbaar aan de houding, de inzet en het gedrag van de leerling en de groep.”

Hij adviseerde duizenden Canadese leraren om ‘skinny’s’ en ‘stealthy’ interventies in te zetten om hun eigen betrokkenheid en die van hun leerlingen te vergroten.

egoscoop_ictOok hier houdt hij het simpel. Bij een skinny leert een leerkracht zijn kinderen om zich te richten op de essentie van een probleem en de oplossing van dat probleem. Fullan beschrijft een experiment waarbij een groep leerlingen werd uitgelegd dat de hersenen een spier vormen, die groeit naarmate er meer van gevergd wordt. Onderzoek wees uit dat de deelnemers aan dat experiment aanzienlijk beter scoorden in wiskunde gedurende de rest van het schooljaar.

Fullan richt zich in zijn werk op korte psychologische oefeningen met een grote impact op het onderbewustzijn van alle leerlingen.

Lees verder 

De complete recensie over het boek van Michael Fullan is met toestemming overgenomen uit het blad Egoscoop, dat zojuist is verschenen. Fullan was mede op uitnodiging van Onderwijs Maak Je Samen op 2 en 3 december in Deurne en Zwolle voor MasterclassesHet boek Stratosphere is te bestellen via deze link.