inspiratie, legitimatie en verbinding
Deze website wordt inmiddels elke maand meer dan 150.000 keer bezocht! De verhalen komen van leraren, schoolleiders, bestuurders, ouders/opvoeders en onderwijsbetrokkenen zelf.
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background

profiel

Gert Jan Kleinpaste


Gert Jan Kleinpaste
Bekijk mijn profiel

Stemming van hetkind
twitter

Steeds hetzelfde ‘meidengedoe’, wat moet je ermee? hetkind.org/?p=53624

Ongeveer 11 uur geleden op hetkind's Twitter via hetkind website

facebook
Inspectierapport legt achilleshiel bloot: ‘Hebben ze wel plezier in leren?

21 april 2014

Gert Jan Kleinpaste

Geplaatst in: Samenleving, Legitimering

Het jaarverslag van de onderwijsinspectie is verschenen. Opvallendste onderdeel is wellicht de nadrukkelijke focus op het gebrek aan motivatie bij ‘de Nederlandse leerling’.  Gertjan Kleinpaste vindt het allemaal niet zo vreemd, zolang student en docent in het huidige stramien voortgaan. Hij pleit voor een beweging van teaching naar learning, van een overstap disciplinerend onderwijs naar opvoedend onderwijs. En de goede voorbeelden zijn er gelukkig ook al.

plezierHet rapport van de Onderwijsinspectie bevat de onderstaande alinea:

Toch lijkt een groot aantal leerlingen en studenten weinig gemotiveerd voor het leren, valt ons op. Zij ervaren het recht op onderwijs louter als een plicht. Gaan leerlingen graag naar school om elkaar te ontmoeten, beduidend minder enthousiast lijken ze voor veel lessen. Bij schoolbezoeken zie ik hun houding en gebrek aan enthousiasme tijdens de lessen en colleges. Hebben ze wel plezier in leren? Waarom zijn onze leerlingen minder gemotiveerd dan leerlingen in andere landen? Zijn de lessen te saai? Het rooster een keurslijf? Dagen we de leerlingen wel genoeg uit? We weten ook dat als we onze betere leerlingen beter weten te motiveren zodat ze hogere prestaties leveren, dat van doorslaggevende betekenis is voor ons land, voor de vernieuwingskracht van onze samenleving. Het zou mooi zijn als meer leerlingen en studenten plezier in leren hebben. 

Het zou mooi zijn als meer leerlingen en studenten plezier in leren hebben. Dat gebeurt volgens mij wanneer je hen tot eigenaar van hun eigen leerproces maakt. Barr en Tagg schreven in 2004 al dat er een beweging van teaching naar learning tot stand gebracht zou moeten worden. Ze voerden Albert Einstein aan:

The significant problems we face cannot be solved at the same level of thinking we were at when we created them.
-Albert Einstein

Vertaald naar de onderwijspraktijk zou dat betekenen dat wij uit het stramien moeten stappen, waarin wij nog teveel vast zitten. Ik vergelijk ons klassikale onderwijs wel eens met een sardientjesblikje. De leerlingen derhalve met sardientjes. Een sardientje is als het gevangen wordt ongeveer 25 centimeter lang. Wat daarvan overblijft in het blikje is 11 centimeter. In visverwerkings-bedrijven in Portugal wordt een groot deel weggeknipt. Dat doen wij in Nederland eigenlijk ook met kinderen. Onze scholen zijn blikjes sardientjes geworden.

Wat ik veel tegenkom in het onderwijs zijn leerkrachten die zich gevangen voelen in het systeem voor een klas met kinderen die niet gelukkig zijn met hoe het gaat. Dat wilde ik anders toen ik in augustus 2013 startte met een school voor personalized learning. Stel je nu eens voor dat het onderwijs van iedere volgende generatie is. Wat zou dat betekenen voor het leren?

Naast de vraag over het eigenaarschap van het leren is het ook zaak om principieel te kiezen voor het durven vertrouwen op leerlingen en leerkrachten in plaats van het wantrouwen leidend te maken. Ewald Engelen twittende daarover op 16 april jl. het volgende: “Onderwijs is een disciplineringsmachine – van student en docent – vind je het gek dat het nieuwsgierigheid doodt”.

teachhlearnMet de beweging van teaching naar learning sla je ook de weg in van disciplinerend onderwijs naar opvoedend onderwijs. De weg waar nieuwsgierigheid en de drang de wereld te ontdekken ruimte krijgt. De principiële keuze dat het kind eigenaar is van het eigen leerproces en dat de leerkracht het daarin begeleidt, betekent dat wij ons van aanbod naar vraag bewegen. Het betekent dat wij vertrouwen stellen in het kind. Het betekent dat wij er niet de mooiste delen van het sardientje af knippen om het in de school te laten passen. Het betekent dat wij niet de school vissen zien, maar het individuele sardientje. Het betekent dat wij het kind zien zoals het is.

Dat vraagt om een overheid die vertrouwen stelt in de professionaliteit van de leerkracht. Het vraagt om een overheid die leerkrachten ruimte geeft. Het vraagt om leerkrachten die weer terug durven gaan naar wat hen ooit deed besluiten het onderwijs in te gaan. Dat levert namelijk de verhalen op over een grote liefde en betrokkenheid op kinderen en de wens die kinderen te ondersteunen bij start van hun ontwikkeling tot kansrijke burgers in de maatschappij. Het vraagt om iets anders dan een keurslijf van 72 Cito-toetsen in acht jaar tijd. Het vraagt iets anders dan middelbare scholieren volgens een rooster van les naar les jagen.

Gelukkig ontstaan er in ons land talloze pareltjes. Heel mooie voorbeelden van onderwijs waar het vertrekpunt die liefde voor het vak is en waar van daaruit een interactie wordt vormgegeven die zowel leerkracht als leerling motiveert, stimuleert en aanmoedigt tot ontwikkeling.

Gertjan Kleinpaste is schoolleider op Perpetuum in Breda.


Waardevolle verhalen voor goed onderwijs

Bestel: 24 euro

hetkindvk

Iedereen maakt verschil, samen hebben we impact

Als donateur (50 euro) ontvang je ‘het Jaarboek 2014
en de jubileumuitgave ‘NIVOZ & de urgentie van goed onderwijs