inspiratie, legitimatie en verbinding
Deze website wordt inmiddels elke maand meer dan 150.000 keer bezocht! De verhalen komen van leraren, schoolleiders, bestuurders, ouders/opvoeders en onderwijsbetrokkenen zelf.
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background

profiel

Beate Letschert


Beate-Letschert
Bekijk mijn profiel

Stemming van hetkind
twitter

De kern van sportspel: Vreedzaam pesten! Zomaar een gedachtengang of een visie met pedagogische betekenis? hetkind.org/?p=56248

Ongeveer 3 uur geleden op hetkind's Twitter via hetkind website

facebook
Vertrekpunt voor 10 september: ‘Kinderen gedragen zich niet volgens verwachtingen en ‘prijzen’ helpt niets…’

12 augustus 2014

Beate-Letschert

Op woensdag 10 september – kort na de vakantie – start een nieuwe serie Onderwijsavonden in Driebergen. Luc Stevens duidt op die eerste avond de voorbije jaren, waarin vooraanstaande sprekers inspirerende bijdragen leverden ten dienste van onderwijsontwikkeling, Wat is de rode lijn, wat zijn  de vertrekpunten van waaruit we de dagelijkse praktijk tegemoet  treden? In deze stille zomertijd publiceren we oude verslagen en video’s. Als opwarmertje, als aanmoediging en als uitnodiging. Vandaag Beate Letschert: ‘Kinderen gedragen zich niet volgens verwachtingen en ‘prijzen’ helpt niets…’

Een jongen gooit een prop papier op de grond en de leerkracht vraagt: “Wil je dat in de prullenbak gooien alstublieft?” Hij staat op met een triomfantelijke grijns, kijkt links en rechts om zich heen, loopt nonchalant naar voren, vergewist zich ervan dat iedereen hem goed ziet, bukt zich, pakt het papier en gooit het met veel bravoure in de prullenbak. Waarop de leerkracht zegt: ‘Super.’ De jongen loopt terug en gaat verder met het verstoren van de klas. Hoe komt het dat zoveel kinderen zich niet gedragen volgens verwachting en dat we dat met ‘prijzen’ niet kunnen veranderen? Beate Letschert geeft antwoorden.

Sarina Hoogendam maakte een verslag van de Onderwijsavond die Beate Letschert verzorgde op woensdag 20 juni 2012. Letschert sprak vanuit het thema ‘Ermutiging’ (bemoediging). Wie meer wil weten over Ermutiging, vindt een verdiepende uitwerking van dit pedagogische principe in het slothoofdstuk dat Beate schreef voor het boek Pedagogische Tact (redactie Luc Stevens). Ook het nieuwe boek van Marcel van Herpen, ‘Ik, de leraar‘ heeft verwantschap met Beates werk.

Beate Letschert opent met een vraag – een simpele, met grote consequenties: hoe komt het dat er zoveel kinderen zich niet gedragen volgens onze verwachtingen en dat we dat met ‘prijzen’ niet kunnen veranderen? Ook sanctioneren, bestraffen, is niet effectief. We sanctioneren veel in het onderwijs, maar dat leidt niet tot structureel ander gedrag bij leerlingen die de klas verstoren. Wat helpt dan wel?

Als ouders op school komen voor een gesprek dan stel ik ze de vraag: “Wat bevalt U aan uw kind?” De ouders denken dan diep na en vaak blijft het stil.  Ik heb het over een gewoon  betrokken ouderpaar….. Ze weten het niet en ze hebben dus ook nog nooit hun kind kunnen vertellen waarom ze het mogen en wat ze aan hun kind zo bevalt. En van dit kind verwachten we ondertussen thuis en op school van alles. Dat het zijn of haar kamer kan opruimen, dat het oplet, zich aardig gedraagt, dat het zich concentreert, dat het….

Het is gemeengoed geworden, thuis en op school, om kinderen te prijzen zonder de lof precies te definiëren en te differentiëren. Maar we differentiëren wel alle tekortkomingen. “Je bent een aardige rustige jongen, maar dit gaat niet goed en dat gaat niet goed”.  We geven een niet gerichte positieve waardering,  en vervolgens meestal een zeer gerichte en uitvoerige negatieve feedback. De balans tussen deze twee is ver te zoeken. We stoppen heel veel aandacht en energie in dat wat er niet is en kinderen hebben daardoor een ‘scheef’ beeld van zichzelf. Ze zijn zich niet bewust van alles wat ze kunnen, maar wel bewust van alle tekortkomingen.

Als ik een kind een blad geef met daarop een rechthoek, en zeg: “Dit ben jij, welk deel van jou is goed?” Dan is bijna altijd het goede deel veel kleiner dan het slechte.

Als ik vervolgens vraag: “Wat vind je goed van jezelf?”  begint het kind te denken. Eerst komt er niets maar na lang nadenken zeggen ze iets als: “fietsen”, of “zwemmen”. Ze moeten graven in hun geheugen.

Als ik vraag: “Wat vind je niet goed van jezelf?” beginnen ze te ratelen en kunnen ze bijna niet stoppen. Zo zie je hoe scheef het zelfbeeld van het kind is en tegelijk hoor ik wat het kind zo aan kritiek over zich heen krijgt.

Dit komt omdat we niet reflecteren op wat ze wél kunnen, maar bijna altijd op wat ze niet kunnen. Met in het wilde weg ‘prijzen’ bereik je niets. Het kind gelooft namelijk zelf niet te kunnen voldoen aan het compliment. Om dat te compenseren vervalt het in probleemgedrag, want dat klopt met het bekende zelfbeeld, en daarin heeft het zich ook goed geoefend.

 

Wanneer ik tegen een kind zeg: “Dit is jouw klas. Welk kruisje ben jij?” dan kiezen de meest ontmoedigde kinderen een kruisje dicht bij de rand.

Als ik vraag welk kruisje ze willen zijn wijzen ze een kruis aan ergens in het midden.

Bij de  vraag wat ze zouden moeten doen om van de rand naar het midden te komen antwoorden ze: “door lelijke dingen te doen!” Snel is duidelijk: ze kennen geen (constructieve) alternatieven.

We verwachten dat ze zich veranderen als we dit besproken  hebben, maar zo’n destructieve toestand laat zich niet zomaar veranderen, omdat deze zeer getraind is. Ze verzamelen vervolgens andere ontmoedigde kinderen om zich heen, waardoor ze zelf  in het middelpunt komen te staan van een ‘sub’ groep in de klas. Hoe dan ook: ze willen ‘gezien’ worden! Als je meer van dergelijke subgroepen in een klas hebt, is onderwijzen vrijwel onmogelijk geworden.

Voorbeelden werken goed in onderwijs en opvoeding: goede en slechte. In de reclame worden vaak verkeerde voorbeelden gegeven. Bijvoorbeeld deze reclame van een bekend schoenenmerk die laat zien hoe je ‘gezien’ kunt worden. De man die op de tafel loopt en het eten omschopt is een bekende voetballer.

 

 

 

 

 

 

 

 

En dan vinden we het gek dat dit gebeurt tijdens een wedstrijd.  Of dat kinderen dit doen.

En bij talkshows op televisie zit iedereen zich vervolgens met bezorgde gezichten af te vragen waar zulke excessen toch vandaan komen. Veel kinderen en jeugdigen ontlenen hun voorbeelden aan reclame.

Ouders en leraren moeten tegenwicht bieden, samenwerken en goede voorbeelden zijn. Bemoedigen is daarbij een goed middel. In plaats van het oppervlakkig prijzen en gedetailleerd bekritiseren of ‘afbranden’, zouden we kunnen beginnen met ‘constructief  beoordelen’. Zeg niet voor de vuist weg: “Goed zo”, maar vraag: “Hoe heb je dat gedaan?”, “Hoe komt het dat dit of dat je zo goed gelukt is?” Als je zelf bij een vriendin aan de keukentafel zit en haar heerlijke vruchtencake proeft, kun je beter vragen: “Hoe komt het dat jouw deeg niet vochtig is, terwijl er zoveel vruchten inzitten?” in plaats van een obligaat “Lekker!” los te laten. Je zult merken, zo’n vraag van jou roept meestal een zeer gedifferentieerde reactie op.

Een succesanalyse maakt de ander bewust van de vaardigheden waardoor hij of zij iets bereikt heeft.

Lees verder

Sarina Hoogendam is werkzaam bij het Educatief Centrum in Rotterdam, onderdeel van de Stichting Horizon. Ze behoort tot de eerste lichting deelnemers aan het traject Pedagogische tact van het NIVOZ en schrijft regelmatig blogs voor hetkind.org

Onderwijsavonden in Driebergen
Aftrap al op 10 september –> Bestel!

Op woensdag 10 september – kort na de zomervakantie – start een nieuwe serie Onderwijsavonden in Driebergen. Luc Stevens duidt op die eerste avond de voorbije jaren, waarin vooraanstaande sprekers inspirerende bijdragen leverden ten dienste van onderwijsontwikkeling, Wat is de rode lijn, wat zijn  de vertrekpunten van waaruit we de dagelijkse praktijk tegemoet  treden?

De Onderwijsavonden worden gehouden in theater Maitland, op landgoed De Horst in Driebergen dat plaats biedt aan maximaal 300 mensen. We starten om 19.30 uur en vanaf 19.00 uur is er een inloop. Achter deze link leest u over de hele serie, ziet u  de exacte data en meer over de zeven sprekers. Een losse entreekaart kost 30 euro. Passepartout-kaarthouders betalen 175 euro en zijn verzekerd van een plaats op 15 januari (Peter Heerschop en Marcel van Herpen).

–> U kunt zich HIER aanmelden

—————

Conferentie Leider zijn op 24 september

Deze conferentie in theater Maitland in Driebergen richt zich op schoolleiders, rectoren en bestuurders uit alle onderwijssectoren. De bekende denkers en wetenschappers Dolf van den Berg en Gert Biesta zullen de conferentie op woensdag 24 september inleiden en hun concepten presenteren aan de deelnemers. Marcel van Herpen en Luc Stevens zullen het begrip Pedagogisch Leiderschap uitwerken. Verder zullen deelnemers uitgenodigd worden om te reflecteren op hun eigen leiderschap en zal de conferentie rijk zijn aan voorbeelden van (school)leiders waarmee de deelnemers zich persoonlijk kunnen verstaan. –> KLIK hier.

Datum: woensdag 24 september 2014 – 9.00 – 17.00 uur.
Locatie: Landgoed de Horst, De Horst 1, Driebergen
Kosten: € 145,- 
inclusief boek

Of ‘Leidinggevende, wie ben je’ van Dolf van den Berg, Luc Stevens en Roland Vandenberghe.
Of ‘Zichtbaar! Ambities van schoolbestuurders in persoonlijke verhalen’ door werkgroep Zichtbaar!

Aanmelding: info@nivoz.nl