inspiratie, legitimatie en verbinding
Deze website wordt inmiddels elke maand meer dan 150.000 keer bezocht! De verhalen komen van leraren, schoolleiders, bestuurders, ouders/opvoeders en onderwijsbetrokkenen zelf.
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background

profiel

Gert Jan Kleinpaste


Gert Jan Kleinpaste
Bekijk mijn profiel

Stemming van hetkind
twitter

‘Huilende moeders aan tafel. Het blijft lastig, zeker omdat ik de tranen vaak maar al te goed begrijp’ hetkind.org/?p=54821

Ongeveer 4 uur geleden op hetkind's Twitter via hetkind website

facebook
‘Ik weet dat u alles op alles zet om alle kinderen te laten excelleren, maar…’

27 september 2014

Gert Jan Kleinpaste

Geplaatst in: Verantwoordelijkheid,

Gertjan Kleinpaste ziet dat het tij langzaam keert. Meer leraren, schoolleiders en bestuurders scheppen ruimte voor onderwijs dat zich richt naar de kinderen die het volgen. Niet naar alles wat die kinderen wensen, maar wel naar wat er voor hen wenselijk is, zo schrijft hij als ex-schoolleider. ‘Er ontstaat een sterker accent op de pedagogische context waarin wij kinderen onderwijs bieden. Steeds meer leraren durven weer eigenaar te zijn van hun vak; worden autonomer in hun dagelijkse praktijk. Zij leren dichtbij zichzelf te blijven, te vertrouwen op hun professionaliteit, en te bouwen aan relaties met kinderen.’ Hij doet daarom een appél op onderwijsminister Jet Bussemaker: ‘Dat herwonnen vertrouwen, beste Jet, zou u moeten willen versterken.’ Een open brief.

Geachte excellentie, beste Jet,

Ik maak mij een beetje zorgen. Ik zag u onlangs, net voordat het licht weer aanging in de filmzaal, snel vertrekken na het zien van de documentaire Alphabet. Zag ik een betraand gezicht? Was het omdat u zich ineens realiseerde dat onder uw leiding ook in Nederland de focus erg sterk ligt op prestatie en competitie? Kwam u er achter dat twee van de drie domeinen – kwalificatie, socialisatie en subjectivering, die Gert Biesta in zijn onderwijstheorie onderscheidt nauwelijks aandacht geeft? Dat het eenzijdige adagium “meten is weten” uiteindelijk een veel te beperkt en sjabloonmatig beeld geeft van wat ‘kinderen onderwijzen’ de samenleving heeft te bieden.

Prachtig dat u met uw overvolle agenda de tijd nam naar Alphabet te gaan kijken. Niet zozeer omdat u een korte toespraak te verzorgen had voor het overige publiek, maar gewoon uit belangstelling voor de boodschap van een betrokken regisseur, Erwin Wagenhofer. Ik ben niet verbaasd dat de documentaire u zo raakte. Want ik weet dat u alles op alles zet om alle kinderen kansen te bieden en wilt laten excelleren.

_MG_4074De vraag is, geachte excellentie, of u dat bereikt met de verplichting aan scholen om excellentieplannen te schrijven, leerlingvolgsystemen te laten bijhouden en/of door kinderen op de basisschool in acht jaar tijd 72 toetsen te laten maken. “Niets in het onderwijs is in zichzelf wenselijk”, zei Gert Biesta, eergisteren nog op de conferentie Leider Zijn in Driebergen, “het is altijd gerelateerd aan het doel dat je wilt bereiken”. Wat wil u bereiken met al die toetsen? Wat geeft u met uw focus op kwantificeerbare resultaten voor een boodschap af aan onderwijsprofessionals, aan al onze scholen?

Wist u overigens dat Dolf van den Berg ook in de zaal zat? Hij was lyrisch over de film. Logisch, want hij roept schoolleiders, leraren en kinderen op groot te dromen en te denken. Hij vindt dat onderwijs gaat over een prachtig uitzicht, een vergezicht. Helaas wordt dat uitzicht belemmerd door smog. Een smog die ontstaan is uit teveel wet- en regelgeving, teveel meten (CITO, PISA), standaardisatie in het vak van onderwijsgevende en “zitten blijven” als afgeleiden van het huidige onderwijssysteem dat voor alle betrokkenen meer en meer knelpunten geeft.

Maar beste Jet, in het onderwijs werken duizenden heel betrokken leraren, professionals die zich bekommeren om het welzijn van de leerlingen. Die hun werk als hun roeping zien. Die graag naast zo’n leerling staan, een hand op de schouder leggen om samen dat vergezicht te aanschouwen. Durft u op al die professionals te vertrouwen? Durft u ze ruimte te geven om met de leerlingen op avontuur te gaan? Vertrouwt u het hen toe een pedagogisch klimaat te scheppen, waarin leraren en leerlingen denkschema’s en denkpatronen kritisch leren bevragen? Omdat het hen helpt in vrijheid steeds meer mens te worden.

Geachte excellentie, ik ben zelf ook in verwarring. Ik stopte als directeur van een basisschool, omdat ik geen heil meer zag in alle afvinklijstjes, meetinstrumenten en in de manier waarop opbrengstgericht werken voorbij ging aan de eigenheid en de specifieke behoeften van leerlingen. Ik stopte omdat ik mijn leerkrachten binnen het systeem niet meer authentiek tot voorbeeld kon zijn.

Net als u, geloof ik in de maakbaarheid van een samenleving en in de verheffing van het volk. Onze oude sociaal democratische waarden. Ik wil daar – net als u – trouw aan blijven. Maar dan wel in een 21ste eeuwse variant.

Tussen het moment van mijn besluit te stoppen en nu zie ik ook dat het tij langzaam lijkt te keren. Steeds meer leraren, schoolleiders en bestuurders scheppen ruimte voor onderwijs dat zich richt naar de kinderen die het volgen. Niet naar alles wat die kinderen wensen, maar wel naar wat er voor hen wenselijk is. Er ontstaat een sterker accent op de pedagogische context waarin wij kinderen onderwijs bieden. Steeds meer leraren durven weer eigenaar te zijn van hun vak; worden autonomer in hun dagelijkse praktijk. Zij leren dichtbij zichzelf te blijven en te vertrouwen op hun professionaliteit en bouwen aan relaties met kinderen. Daarmee maken ze zich minder direct afhankelijk van derden. Van beleidbepalers, van inspectie, bestuurders, van politici, van uitgevers van lesmethoden.

Dat herwonnen vertrouwen, beste Jet, zou u moeten willen versterken. Die moed van die leraren zou u moeten willen belonen. En ik weet dat u dat kan, dat ook u zich bewust bent van “het nog niet”. Dat u weet wat er nog niet is, kan ontstaan als u groot droomt en denkt. Ik vertrouw erop dat uw vergezicht van “wat dan wel” mooier is dan de smog die mede door alle protocollen en controlemaatregelen uit uw eigen departement zijn ontstaan. Dat u, wanneer u droomt en even los komt van de waan van de dag, inziet dat onderwijs gaat over het liefdevol omringen van het kind en het met zorg en aandacht voorbereiden op zijn of haar “in de wereld kunnen komen”.

Was dat de oorzaak van uw tranen bij het verlaten van de film. Ik hoop het. En duizenden leraren met mij. Zij willen graag met u bouwen aan onderwijs dat er toe doet, om kinderen te laten worden wie ze zijn.

Een onderwijsvriend,

Gertjan

Gertjan Kleinpaste is voormalig schoolleider en onderwijsbetrokkene. Hij werkt vanuit RedShoe Keynotes/AndereBlik.com en is oprichter van de ‘metaforenfabriek’.  

Foto is van Bob Barten –> www.bobfoto.nl