inspiratie, legitimatie en verbinding
Deze website wordt inmiddels elke maand meer dan 150.000 keer bezocht! De verhalen komen van leraren, schoolleiders, bestuurders, ouders/opvoeders en onderwijsbetrokkenen zelf.
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background

profiel

Alexandra van der Hilst


alexandravanderhilst
Bekijk mijn profiel

Stemming van hetkind
twitter

Gamification, spel en Harry Potter: ‘Leuk is het zeker, maar (nog) niet het grote succes waar ik op had gehoopt’ hetkind.org/?p=56186

Ongeveer 10 uur geleden op hetkind's Twitter via hetkind website

facebook
‘Kunst in Leren’ en de vaardigheden voor de 21ste eeuw

20 oktober 2014

alexandravanderhilst

De goede onderwijspraktijk daagt uit tot zelfkennis en zelfsturing. Om te ontdekken wie je bent, wat je kunt en wilt, zijn dans, muziek, en andere kunstvormen essentieel. Kunst en leren horen bij elkaar, zegt een bevlogen Alexandra van der Hilst. En Kunst in Leren draait om creatief partnerschap.

Het gedachtegoed zoals beschreven in het boek ‘Voorbij de kaders -Kunst in Leren’, krijgt in steeds meer scholen en centra voor kunsteducatie voet aan de grond. Het gaat verder dan een paar oriënterende lessen op school in dans, drama, muziek en theater, of het bezoeken van een voorstelling via het cultuurmenu.In Kunst in Lerendraait het om een wezenlijke samenwerking tussen kunstdocenten en leerkrachten, waarbij kunstzinnige activiteiten worden ingebed in een thema, een leerlijn en/of leerstofdomeinen. Uitgangspunt is de ontwikkeling van het kind: leren en samen (be)leven vanuit een intrinsieke nieuwsgierigheid. Ontdekken waar je goed in bent en leren, ook door oefening, ergens steeds beter in te worden. Leren leerstof en eigen ervaringen in een breder kader te plaatsen, zowel cognitief, affectief als creatief.

Kunstenaars en leerkrachten vormen de aanjagers van het proces. Zij zorgen voor een uitdagende en spannende leeromgeving en bedenken relevante en betekenisvolle thema’s en opdrachten die moeten voldoen aan op voorhand bepaalde criteria. Op die manier wordt een kunstproject niet iets wat leerkrachten ervaren als iets dat er extra bij komt, maar als een mogelijkheid om leerstof vanuit diversiteit vorm te geven.

Een goed idee groeit langzaam.

Je kunt wel iets willen en er beelden bij hebben hoe het realiseerbaar zou zijn, maar is het idee ook mogelijk in de tijd, de omgeving, met de middelen die je hebt? Stelt u zich een atelier ruimte voor waar leerlingen met elkaar communiceren, zelfstandig werken en samen werken aan hun creatie, werkstuk of (zelfbedachte) opdracht. Waar ze bedenken en op zoek gaan naar wat ze nodig hebben om hun idee te testen. Al doende ontdekken ze wat ze kunnen gebruiken, maar ook wat er ontbreekt, welke kennis er nog meer nodig is of welke mensen ze kunnen inschakelen om hun idee of ontwerp realiseerbaar te maken. Ziet u dit beeld voor u? Kunt u de leerdynamiek die dan ontstaat proeven? Kunt u zich voorstellen wat er ontstaat aan interacties tussen de leerlingen onderling en tot welke (niet voor de hand liggende) oplossingen ze zouden kunnen komen?

Meervoudige werkvormen

De wisselwerking tussen de eerder genoemde cognitieve, affectieve (relationele) en creatieve aspecten en het samen ergens aan werken zijn essentieel, omdat juist door die uitwisseling goede ideeën groeien en stap voor stap uitvoerbaar worden. Kinderen, en jongeren, doen daarbij kennis en competenties op in een actief en reflecterend leerproces waarbij ze de leerstof op een eigen manier verwerken en betekenis leren geven. Leerstof komt op verschillende manieren voorbij en kan op verschillende manieren worden verwerkt in een creatie, een werkstuk én een presentatie over het werkproces en het uiteindelijke resultaat. Zo wordt duidelijk wat de leerlingen hebben geleerd, hoe ze hun eigen idee hebben ontworpen en vormgegeven, welke vaardigheden ze hebben geoefend, met wie het prettig samenwerken is en wat lastig daarin is.

Leerkrachten en kunstenaars zijn aanwezig als experts om kennis met de leerlingen te delen, maar ook als vraagbaak en coach om de maakprocessen te begeleiden. Leerlingen komen met onverwachte vragen en oplossingen en vanuit dat oogpunt zijn leerkrachten en kunstenaars ook zelf leerlingen van hun leerlingen: een leven lang leren!

Vaardigheden van de 21ste eeuw

In de 21ste eeuw zijn cognitieve vaardigheden alleen niet genoeg om als krachtig, zelfstandig mens het leven op een prettige manier te kunnen leven. Problemen van deze tijd zijn vaak complex en kennen geen eenduidige oplossing. Uit divers internationaal onderzoek naar educatie en vaardigheden voor de 21ste eeuw komt unaniem naar voren dat taal en rekenen weliswaar basisvoorwaarden zijn, maar daarnaast een zevental vaardigheden van noodzakelijk belang zijn.

Vaardigheden van de 21ste eeuw zijn:

1. kritisch denken,
2. problemen kunnen benaderen vanuit verschillende standpunten,
3. communiceren en kunnen samenwerken met verschillende culturen,
4. bijdragen aan en zorgen voor je omgeving,
5. creativiteit in combinatie met ondernemendheid,
6. kennis kunnen verbinden met het zien van nieuwe mogelijkheden en
7. ict geletterdheid.

Creatief partnerschap

Kunst in Leren draait om creatief partnerschap. Daarom is een duurzame relatie tussen centra voor kunsteducatie en onderwijs zo belangrijk. Opdat partijen weten van elkaars vak en van elkaars referentiekaders. Ook hier is, weliswaar tussen organisaties, sprake van samenwerkend en ontdekkend leren: hoe partijen elkaar kunnen aanvullen, naar elkaar luisteren, kennis en werkwijzen kunnen delen en samen een betere leeromgeving kunnen creëren. Op die manier vormgeven aan leren is niet zomaar iedereen vanzelf gegeven, ook hier geldt dat een idee langzaam groeit.

Het onderwijs in de 21ste eeuw zal zeker veranderen. Over je eigen horizon heen kunnen kijken en verbindingen aan durven gaan met andere waardevolle partijen die een zinvolle bijdrage kunnen leveren aan onderwijs en leren zullen steeds vanzelfsprekender worden.

AB3 verzorgt over dit specifieke onderwerp presentaties, open trainingen, begeleidingstrajecten en studiedagen op maat voor scholen, kunstenaars en centra voor kunsteducatie.

Alexandra van der Hilst is auteur van ‘Voorbij de Kaders – Kunst in leren’