inspiratie, legitimatie en verbinding
Deze website wordt inmiddels elke maand meer dan 150.000 keer bezocht! De verhalen komen van leraren, schoolleiders, bestuurders, ouders/opvoeders en onderwijsbetrokkenen zelf.
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background

profiel

Gerarda van der Veen


Gerarda van der Veen
Bekijk mijn profiel

Stemming van hetkind
twitter

‘Zijn we vergeten hoe het is als je wereld op zijn kop staat door dingen die volwassenen niet begrijpen?’ hetkind.org/?p=54825

Ongeveer 15 uur geleden op hetkind's Twitter via hetkind website

facebook
Wegwijs in hooggevoeligheid: ‘Kinderen erkennen in hun vele waarnemingen’

1 november 2014

Gerarda van der Veen

Geplaatst in: Opvoeding,

‘Hoogsensitieve kinderen nemen veel waar en denken eerst na voordat ze handelen. Dat maakt ze behoedzaam, een eigenschap die we niet moeten verwarren met verlegenheid.‘ Dat schrijft Gerarda van der Veen, auteur van het boek Wegwijs in hooggevoeligheid. Ze pleit ervoor om hoogsensitieve kinderen vooral in hun kwaliteiten te bevestigen en te erkennen.

Schermafbeelding 2014-06-06 om 14.06.47

Een hoogsensitief kind is zich vaak bewust van alles wat zich in zijn omgeving voordoet. Hij heeft een zeer gevoelig zenuwstelsel en is in staat om subtiele signalen waar te nemen die anderen niet direct zullen opmerken. Daardoor raakt hij eerder overweldigd door bijvoorbeeld geluid, fel licht en geuren. Maar ook door bijvoorbeeld lawaai in de klas, boosheid bij mensen of drukke ruimtes. Zijn zenuwstelsel heeft sneller de maximumlimiet bereikt. Het praktische gevolg is dat een hoogsensitief kind enigszins behoedzaam de wereld tegemoet treedt. Hij kijkt een situatie liever eerst even aan of denkt wat langer na voordat hij tot actie overgaat.

Verfijnd waarnemen

Veel mensen zijn geneigd hoogsensitiviteit te verwarren met verlegenheid. Maar het zijn verschillende uitingen. Verlegenheid is meer een tijdelijke gemoedstoestand, een geremdheid in bepaalde situaties. Terwijl hoogsensitiviteit een aangeboren temperament is met vele permanente kwaliteiten, zoals sociale begaafdheid, creatief denken en gewetensvol zijn. Ook zijn er vergelijkingen gemaakt tussen hooggevoeligheid en neuroticisme, dat wil zeggen negatieve affectiviteit of negatieve emotionaliteit. Er wordt dan echter uitgegaan van terminologie volgens de DSM, het classificatiesysteem dat gebruikt wordt voor het vaststellen van psychische problemen. Maar hoogsensitiviteit is geen psychisch probleem. Het is een positieve eigenschap die het mogelijk maakt om verfijnd waar te nemen op zowel lichamelijk, emotioneel, mentaal als spiritueel niveau.

Wetenschappelijk onderzoek

Ouders krijgen op school nog wel eens te horen dat men niets kan met het begrip hoogsensitiviteit, omdat het niet officieel zou bestaan of niet erkend is. Dat klopt niet. Hoogsensitiviteit is wetenschappelijk onderzocht en beschreven. Elaine Aron verrichtte zeven studies naar hooggevoeligheid. Anderen onderzochten verschillende deelaspecten van hooggevoeligheid. Enige jaren geleden is in Nederland door Sietske Walda specifiek onderzoek gedaan naar hooggevoeligheid bij kinderen. Ook is er een vergelijkend onderzoek geweest van Bob de Jong naar de overeenkomsten en verschillen tussen hooggevoeligheid en AD(H)D/ASS. Gelukkig zijn steeds meer scholen zich bewust van het bestaan van hoogsensitiviteit en bereid om mee te denken over de manier waarop een hoogsensitief kind zich in de klas prettig voelt en goed kan functioneren.

Omgaan met hooggevoeligheid

In mijn boek ‘Wegwijs in hooggevoeligheid’ beschrijf ik hoe je als ouders met een hooggevoelig kind kan omgaan. Ik heb het boek samen met mijn dochter Erienne geschreven. Als 14-jarige vertelt ze over haar ervaringen met hooggevoeligheid:

‘Zolang ik me kan herinneren weet ik dat ik hooggevoelig ben. Als je jong bent, denk je dat iedereen net zo is als jij, maar toch viel het me als kleuter bijvoorbeeld wel op dat ik als enige in de klas huilde als mijn moeder wegging. Dat dit kwam door mijn hooggevoeligheid zei me toen nog niet zo veel. Maar als je je er tijdens het opgroeien steeds bewuster van wordt dat je hooggevoelig bent, kun je ineens van alles plaatsen. Ik vind het daarom wel fijn dat ik het wist voordat ik mezelf de vraag ging stellen of ik niet raar was. Als je het weet, kun je veel gedrag van jezelf makkelijker accepteren en begrijpen.’

Erienne heeft van jongs af aan geleerd te begrijpen welk gedrag met haar hooggevoeligheid te maken heeft. Vindt ze het leuk om hooggevoelig te zijn?

‘Veel opmerken vind ik fijn, want dan zie je meer aan mensen. Je weet daardoor beter wanneer je dingen wel en niet moet zeggen. Aan veel nadenken zitten wat mindere kanten. Ik kan daardoor bijvoorbeeld niet goed tegen verandering en tegen afscheid nemen. Want als ik ergens heen moet, denk ik veel na over wat er allemaal kan gebeuren, en dat zijn dan meestal negatieve dingen. Dan durf ik al snel niet meer. In het boek beschrijf ik een aantal voorbeelden hiervan. Ook ben ik sneller moe als het in de klas bijvoorbeeld druk is. Ik weet dat het door mijn hooggevoeligheid komt en daarom sluit ik me af, zodat ik niet zo snel moe of prikkelbaar word. Ik denk dat het belangrijk is om een kind te vertellen dat hij hooggevoelig is. Het werkt eerder negatief als je het niet vertelt. Een kind kan dan een laag zelfbeeld krijgen, omdat hij zichzelf als anders ervaart. Als je weet dat je gedrag komt door je hooggevoeligheid, hoef je jezelf niet raar te vinden en houd je een goed gevoel over jezelf.’

Wederzijds vertrouwen

Hoogsensitiviteit is een karaktereigenschap met vele kwaliteiten. Voor kwaliteiten geldt dat die allereerst bevestigd en gekend moeten worden, om vervolgens tot ontplooiing en ontwikkeling te kunnen komen. Een kind dat op een eigenschap afkeuring krijgt, zal deze als negatief gaan zien en wegstoppen of onderdrukken. Hoogsensitieve kinderen beschikken over kwaliteiten die in onze snelle, mondige maatschappij niet altijd direct of niet altijd door iedereen op waarde worden geschat. Zo kan bijvoorbeeld een zekere behoedzaamheid, dus nadenken voordat je handelt, gezien worden als te weinig assertief of niet flink genoeg. Het is daarom zaak dat een hoogsensitief kind in de opvoeding veel bevestiging krijgt in wie hij is, zodat zijn kwaliteiten, naarmate hij opgroeit, tot bloei kunnen komen.

In ‘Wegwijs in hooggevoeligheid’ noem ik dit ‘naast je kind staan’. Wie in de opvoeding naast zijn kind staat, maakt hem bewust van zijn belevingen en van hoe hij vanuit zijn hooggevoelige aard op zijn omgeving afgaat en reageert. Het is belangrijk dat ouders hun kind woorden geven voor zijn gevoelens, voor alles wat hij opmerkt en waar hij over nadenkt. Er gaat zó veel om in zo’n kind, aan gevoelens en gedachten – als dat onvoldoende benoemd en bevestigd wordt, kunnen er op een gegeven moment angsten ontstaan, teruggetrokken gedrag, druk gedrag, veel boosheid, of drukte in het hoofd. Een ouder die zijn kind bevestigt, creëert een veilige leefomgeving met wederzijds vertrouwen, en dat heeft een gevoelig kind nodig om zich optimaal te ontwikkelen.

Lees meer in ‘Wegwijs in hooggevoeligheid’.

Gerarda van der Veen is medeoprichter en coördinator van het Landelijk informatiepunt Hoogsensitieve Kinderen (LiHSK, www.lihsk.nl) en auteur van het boek ‘Wegwijs in hooggevoeligheid’.