inspiratie, legitimatie en verbinding
Deze website wordt inmiddels elke maand meer dan 150.000 keer bezocht! De verhalen komen van leraren, schoolleiders, bestuurders, ouders/opvoeders en onderwijsbetrokkenen zelf.
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background

profiel

Gert Jan Kleinpaste


Gert Jan Kleinpaste
Bekijk mijn profiel

Stemming van hetkind
twitter

‘Hoe kan er ooit verbinding ontstaan als ik me al door één zin uit het veld laat slaan?’ hetkind.org/?p=54668

Ongeveer 20 minuten geleden op hetkind's Twitter via hetkind website

facebook
De rem en het gaspedaal: de dynamiek rondom onderwijsontwikkeling en de politiek als rij-instructeur?

3 december 2014

Gert Jan Kleinpaste

Geplaatst in: Samenleving, Legitimering

Gertjan Kleinpaste worstelt. Over de trage ontwikkeling ten aanzien van gewenste onderwijsveranderingen, over de professionele ruimte die ervoor nodig is, de verantwoordelijkheid die al dan niet wordt gedeeld en de rol die de techniek speelt in de toekomstige samenleving. ‘Onderwijl deel ik mijn twijfel en mijn idealen graag met anderen. Want volgens mij zijn twijfel en idealisme, met nieuwsgierigheid, de bouwstenen om tot verandering te komen.’ Zijn blog.

79926-304-246-cropOnlangs bezocht ik VPRO’s Tegenlicht Meet Up #32 waar onder andere een item over programmeren als verplicht vak in het onderwijs aan bod kwam. Dit naar aanleiding van een item in tegenlicht over de ruimte die Britse scholen hebben gehad om te experimenteren met een aanbod op dit vlak. De kiem van hiervan lag in een speech die de topman van Google ooit hield en waarin hij “flabbergasted” dat programmeren geen verplicht vak was op scholen in het United Kingdom. David Cameron pakte toen, als door een wesp gestoken de handschoen op.

Ook in Nederland gebeurt er natuurlijk van alles op dit vlak. Het gaat alleen met horten en stoten. Logisch want, wanneer wij ons onderwijsbestel voorstellen als een auto, wordt er beurtelings gas gegeven als fors op de rem getrapt en dat rijgedrag is zelfs op de digitale snelweg gevaarlijk.

Wij zijn – daar kunnen wij ons overwegend gelukkig mee prijzen – geen land met een staatscurriculum. De vrijheid van onderwijs waarborgt dat scholen in belangrijke mate de vrijheid hebben om zelf na te denken over het concrete aanbod aan leerlingen. Daaruit volgt een breed scala aan initiatieven, waarin wel tijd en ruimte ontstaat voor zaken als: informatiemanagement, programmeren en automatisering. Ook de tegenbeweging roert zich echter krachtig; zij trapt met talloze argumenten vaak stevig op de rem.

In de Meet Up (26 november 2014) viel als tendens te bespeuren, dat Nederland op tal van terreinen haar koppositie verliest. Ook in het onderwijs is deze dreiging een realistische. Wat namelijk “ons grote goed” is – de vrijheid van onderwijs – is ook onze valkuil. De versnipperde initiatieven om het onderwijs anders te organiseren, anders in te richten en beter toekomstbestendig te maken, ontwikkelen te weinig gezamenlijke kracht en – in mijn beleving – is er in politiek Den Haag te weinig gevoel van urgentie dat er fundamentele veranderingen nodig zijn. Natuurlijk hoor ik Kamerleden als Loes Ypma, Paul van Meenen, Karin Straus of Tanja Jadnanansing positief over vele van de bestaande initiatieven. Maar mooie woorden alleen helpen de verandering niet verder.

Om binnen ons bestel de ontwikkeling van onderwijs – waarin voldoende aandacht ontstaat voor informatiemanagement, programmeren en vaardigheden die de basis leggen voor een leven lang leren – te versnellen, zal in Den Haag werk gemaakt moeten worden van het aanpassen van de kaders waarbinnen scholen en schoolbesturen deze onderwerpen ter hand nemen.

Politiek Den Haag zal de rol van rij-instructeur moeten vervullen om het onderwijsveld te begeleiden om van de fase van het beurtelings gas geven en remmen naar de fase van gas geven en opschakelen te begeleiden. Zodat uiteindelijk met een verantwoorde snelheid in de goede versnelling die veranderingen worden doorgevoerd die ons ons funderend onderwijs toekomstbestendig maken. Voor een rij-instructeur geldt dat hij zijn leerlingen na het behalen van het rijbewijs met een gerust hart verkeersdeelnemer ziet worden.

rotmansssEen dag later reisde ik opnieuw naar Pakhuis de Zwijger. Dit keer om er te luisteren naar Jan Rotmans, hoogleraar transitie aan de Erasmus Universiteit, die met zijn nieuwste boek de oude en de nieuwe orde beschrijft. Die de kanteling in de maatschappij duidt en ons meegeeft dat wij van een top-down geleide samenleving naar een “bottom-up” gestuurde samenleving toe groeien. Hij ziet dat als een onomkeerbare ontwikkeling, die vooralsnog op weerstand stuit vanuit bestaande belangen. Hoe dat proces inwerkt op de ontwikkeling van het onderwijsveld houdt mij sterk bezig. Hoe verbinden wij alle initiatieven om meer vanuit het kind te werken? Hoe dragen wij er, als onderwijsprofessionals zorg voor dat een kind dat nu op school zit en zich in 2030 op de arbeidsmarkt begeeft, de juiste tools en skills heeft om daar dan optimaal aan bij te dragen. Welke beroepen zijn “hot” in 2030? Werken wij dan nog wel in loondienst? Of zijn wij allemaal eigen baas en bereiken wij resultaat door kennis te delen en door de ruil- en deeleconomie vorm te geven.

Op dit moment bereid ik een filmvertoning voor. De documentaire “Valt er hier nog wat te leren” over de Havoklas van Inge Spaander die met het Big picture-concept werkt. Ik word enthousiast als ik de jongeren uit Inge’s klas hun eigen leren vorm zie geven. Hoe zij hun eigen belangstelling omzetten in concrete leeractiviteiten. Uiteraard geldt ook hier dat zij worden opgeleid voor een examen en ook gewoon dingen “moeten”.

Ik worstel nog even door. Onderwijl deel ik mijn twijfel en mijn idealen graag met anderen. Volgens mij zijn twijfel en idealisme, met nieuwsgierigheid de bouwstenen om tot verandering te komen. Om het systeem uiteindelijk om te vormen. Jan Rotmans zegt dat dit proces versneld wordt zodra 20% van de professionals zich achter de verandering schaart. Het is te hopen dat die massa bereikt wordt via hetkind.org, United4education en ‘Nederland kantelt’. Het is te hopen dat wij uit de reflex komen dat wij wat mis gaat willen oplossen met meer controle en meer regels. Dat wij uit wat mis gaat het vertrouwen putten dat wij er allemaal uit leren en dat het in het leven gaat over “de kunst van het loslaten”.

Gertjan Kleinpaste is voormalig schoolleider en onderwijsbetrokkene. Hij werkt vanuit RedShoe Keynotes/AndereBlik.com en is oprichter van de ‘metaforenfabriek’.

—> Op 16 december 2014 draait de documentaire ‘Valt er hier nog iets te leren?’ van Wiser Film in The Movies (Nieuwstraat 60-62) in Dordrecht. Voor 5 euro kunt u daarbij zijn. Reserveren via het responseformulier op: www.lerenmetpassie.eu