inspiratie, legitimatie en verbinding
Deze website wordt inmiddels elke maand meer dan 150.000 keer bezocht! De verhalen komen van leraren, schoolleiders, bestuurders, ouders/opvoeders en onderwijsbetrokkenen zelf.
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background

profiel

Alexander Geraedts


Alexander Geraedts
Bekijk mijn profiel

Stemming van hetkind
twitter

Werkdruk en de notie van volwassenheid: ‘Zie je hoe je jezelf in de tang kunt houden?’ hetkind.org/?p=54854

Ongeveer 9 minuten geleden op hetkind's Twitter via hetkind website

facebook
Bewust opvoeden: ‘Ja, achteraf lijkt het makkelijk praten. Maar toch kan er al snel iets veranderen’

28 november 2015

Alexander Geraedts

Alexander Geraedts kent de situatie: thuiskomen na een spitstijd op je werk en weer belanden in een nieuwe spits, die van het avondritueel met je kinderen. Hij analyseert zijn eigen situatie, om erachter te komen hoe hij met aandacht bij zijn kinderen kan zijn. Ik had een heldere boodschap overgebracht: ‘Ik ben de baas, jij hebt niks te willen.’ Oei. Dat maakt me niet de leuke opvoeder die ik graag wil zijn.

2015-11-photo-1440942788614-7429a62bc8d0De situatie

Na een intensieve werkdag kom ik thuis. Ik ben bekaf. Afgelopen nacht was wéér een drama vanwege de eerste tandjes die doorkomen bij de baby. Na de onverbiddelijke wekker was het meteen alle hens aan dek: het traditioneel hectische ochtendritueel om dochter (van net 4) op tijd op school te laten zijn, om daarna meteen door te racen naar m`n eerste afspraak.

Goed, thuis aangekomen stap ik van de ene spits (het verkeer) in de andere: baby en dochter die eigenlijk al te moe zijn, de woonkamer is ontploft, baby moet z’n prakje nog, partner is druk met maaltijd op tafel toveren, hypere dochter die blij is dat ik eindelijk thuis ben en met me wil spelen omdat ze aandacht wil na vier filmpjes te hebben gekeken op youtube.

Ik sta nog in de zakelijke modus en reageer niet zoals dochter zou willen (“Nu even niet!”). Ik moet namelijk door. Ze laat het er niet bij zitten en gaat sarren. Ze trekt aan m’n arm. Ik reageer geïrriteerd. Geen tijd, ik moet nog steeds door. Dochter gooit een blokje naar m`n hoofd. Dat is de druppel. Ik til haar kwaad op, knijp haar daarbij iets te hard in de armen, zet haar op de gang en bijt haar toe: “nu is het genoeg! Brutale aap! Ga maar eens even nadenken over wat je hebt gedaan!”.

Met een hard huilende kleuter op de gang, ga ik het prakje voor de baby opwarmen.

Tot zover de situatie. Diep vanbinnen baalde ik van mezelf. Ik nam me voor op een ander moment te kijken wat er nu eigenlijk met me gebeurde. Dat heb ik gedaan en het blijkt dat er een hoop over dit alledaagse voorval valt te vertellen!

De analyse 

Ik begon de dag slecht uitgerust. De batterij was verre van opgeladen. Door de focus die tijdens de dag nodig was om alles goed te laten verlopen ben ik in het rood gegaan. Dan kom ik thuis. De hectiek wordt me teveel. Er is geen geduld meer. Het enige wat ik wil is dat iedereen rustig is en meewerkt. De batterij is leeg, of anders gezegd: mijn bak is vol. Vol van de slechte nacht, de lange dag en alle ervaringen. En dan komt daar m’n dochter bij die gaat sarren en een blokje naar m’n hoofd gooit terwijl het avondritueel nog maar net is begonnen. M’n bak stroomt over en een ontlading volgt.

Hoewel m’n dochter maar het laatste beetje in m’n bak doet, krijgt zij de volle laag. Zij krijgt een boze, hardhandige behandeling van me. Ik kieper als het ware de inhoud van mijn bak, hupsa, in die van haar.

Het arme schaap. Daar sta je dan alleen in de hal. En hulp om met mij en de situatie om te gaan, was er ook al niet. Mijn dochter heeft haar eigen belevingswereld en kan zich nog niet in die van mij verplaatsen. Ook haar bak is gedurende de hele dag vol gelopen. Haar gedrag was slechts een voortvloeisel daarvan, net zoals bij mij het geval was. Helaas voor m’n dochter kon zij deze analyse zelf niet doen.

Het effect

Eerlijk is eerlijk, op het moment zelf voelde m’n bak na de uitbarsting weer ietsje leger. Het luchtte op een bepaalde manier even op. Er was wat druk van de ketel. Tijdelijk misschien, maar ja, ik moest toch door?

Het effect voor m’n dochter is een flink vollere bak. En die was na een hele dag al vol van al haar ervaringen. Haar bak stroomt over, natuurlijk, met hard gehuil tot gevolg. Mijn boosheid en machtsvertoon hebben haar bovendien een heldere boodschap overgebracht: ‘Ik ben de baas, jij hebt niks te willen.’ Oei. Dat maakt me niet de leuke opvoeder die ik graag wil zijn.

De boodschap

Met m’n vrouw besprak ik dit. We ontdekten dat er nog wel meer boodschappen in mijn gedrag gehoord zouden kunnen worden:

  • mijn wil is belangrijker dan de jouwe,
  • ik kan mijn wil met macht afdwingen, jij niet,
  • ik kan je pijn doen,
  • ik wil je niet hier,
  • je bent teveel,
  • het is oké om je boosheid/frustratie/etc. te uiten zoals ik doe,
  • enz.

Het voelde eerst wat kunstmatig om in termen van boodschappen naar de situatie te kijken. Maar inmiddels denk ik echt: kwestie van wennen, oftewel een kwestie van perspectief. ‘Boodschappen’ zijn misschien zelfs wel het belangrijkste om bij stil te staan als opvoeder.

Ga maar na. Wij vormen kinderen mede door de boodschappen die we ze meegeven. Expliciet of impliciet, maakt niet uit. In ons gedrag zit een boodschap verpakt richting het kind. Al was het maar ‘zo doe je dat’ of ‘zo werkt dat’ of ‘zo gaat dat’. We vertellen het kind iets over de wereld, omgaan met elkaar, omgaan met je emoties, omgaan met grenzen, samenwerken, hulp vragen, verantwoordelijkheden, enzovoorts, en niet zelden ook over wie of wat het kind is. ‘Wat ben je toch een brutale aap.’

Veel van dezelfde boodschappen en een kind neemt ze aan als waarheid. Bijvoorbeeld: ‘Als je geduld op is, mag je je macht laten gelden’.

Het kind positieve boodschappen meegeven is een uitdagende en tegelijk heel vervullende taak. Ieder kind is een stukje toekomst. En als opvoeder kleuren we met alle boodschappen nu al die toekomst in.

Zo bezien valt er dus wel wat voor te zeggen om als opvoeder zoveel mogelijk stil te staan bij de boodschap die je het kind meegeeft en om te proberen de boodschap een positieve te laten zijn.

De wens

Ja, achteraf is het makkelijk praten. In de heat of the moment lukt het meestal niet om dit er allemaal bij te halen en je eigen gedrag onder de loep te leggen.

Toch denk ik dat een analyse van situaties als hierboven ons kan helpen om de leuke opvoeder te worden die we willen zijn en om onze kinderen ”goed af te leveren”. Als je namelijk kunt zien waar het gedrag van je kind vandaan komt en je je de impact realiseert van jouw gedrag op het kind, ook al is dat achteraf, dan kan de wens ontstaan het anders te doen. En dát is het beginpunt: waar een wil is, is een weg.

De winst

Ik ben blij dat ik de moeite heb genomen om m’n eigen opvoedgedrag eens nader te bekijken. Hoe alledaags de situatie ook, er zitten een hoop leerpunten in.

En wat een winst ook! Door me bewust te zijn van mijn bak gedurende de dag maak ik al andere keuzes. Ik stel mezelf de vraag: hoe voel ik me? Is er nog volop ruimte of staat het water me al aan de lippen als de dag nog maar moet beginnen? Ik probeer nu ruimte te maken als ik dat laatste voel. En ik probeer gewoon eerlijk te zijn naar mijn omgeving over hoe het met m’n bak gesteld is.

Via het bewustzijn van m’n eigen bak bleek het een niet al te grote stap om me bewust te worden van het feit dat andere mensen (en kinderen incluis!) ook een bak hebben. Ik ben natuurlijk niet de enige met een bak. Iedereen heeft er een.

En als ik nu thuiskom na een intensieve werkdag en m’n dochter wil aandacht dan biedt dit nieuwe perspectief me een keuze. Waar eerst uit m’n slof schieten logisch leek of misschien zelfs wel de enige optie, blijken nu ook begrip en geduld realistische mogelijkheden. ‘Hoi lieverd, ik snap dat je wilt spelen. Kom eens even hier. Ik kan nu helaas niet spelen. Ik moet zo je broertje eten geven en de tafel nog dekken en ik voel me echt heeeeeel moe. Maar vertel eens even: hoe is het met jou?’

Duurt misschien twee minuten. En wat een mooie boodschap zit hierin verpakt.

Alexander Geraedts is vader en trainer. Dit is zijn website.