inspiratie, legitimatie en verbinding
Deze website wordt inmiddels elke maand meer dan 150.000 keer bezocht! De verhalen komen van leraren, schoolleiders, bestuurders, ouders/opvoeders en onderwijsbetrokkenen zelf.
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background

profiel

Rien Spies


Rien Spies
Bekijk mijn profiel

Stemming van hetkind
twitter

Over Rudie, na ruim een week schorsing: ‘Zonder extra aandacht hoorde hij er helemaal bij en was weer welkom’ hetkind.org/?p=55320

Ongeveer 3 uur geleden op hetkind's Twitter via hetkind website

facebook
Een museum leert je de vraag stellen: wat is mijn plaats in deze wereld?

25 januari 2016

Rien Spies

‘Het besef deel uit te maken van een traditie, van een geschiedenis, is naar mijn idee een van de belangrijkste ontdekkingen die een kind in zijn jeugd kan doen.’ Directeur Jan Hovers, van het Zaans Museum, heeft goede herinneringen aan een bezoek als kind aan het Rijksmuseum, samen met zijn vader. Een museum kan een belangrijke functie vervullen: ze helpen bij de sturing van kinderen, van mensen. ‘Een museum leert je niet alleen kijken, ruiken en proeven, maar leert je ook de vraag te stellen: wat is mijn plaats op deze wereld? En daarna de volgende vraag: hoe kan ik als mens daarin mijn weg vinden?’

janhovers‘Ik kwam als kind te weinig in een museum,’ zegt Jan Hovers. ‘Maar de keren dat ik er kwam, staan me nog helder voor de geest. Mijn vader nam me een keer mee naar het Rijksmuseum in Amsterdam. Een andere keer ging ik bij hem achterop de fiets mee naar het Muiderslot. Daar kreeg ik een zwaard in handen, voelde hoe zwaar dat was. Doordat ik het vasthield, veranderde het van museumstuk in een gebruiksvoorwerp. De geschiedenis begon te leven, ineens besefte ik dat de wereld niet met mij begonnen was; ik kon me een beetje voorstellen hoe het moet zijn geweest om in een maliënkolder rond te lopen. Zo ongelooflijk zwaar. Het besef deel uit te maken van een traditie, van een geschiedenis, is naar mijn idee een van de belangrijkste ontdekkingen die een kind in zijn jeugd kan doen.’

Om te duiden welke functie een museum heeft in de publieke ruimte maakt Hovers onderscheid tussen kunstmusea en cultuurhistorische musea, zoals het Zaans Museum. ‘Ik heb altijd gewerkt in cultuurhistorische musea. Daar draait het om de bepaling van identiteit. De belangrijkste vragen die ik me daarbij stel: hoe kan het verleden helpen het heden te duiden? Hoe kan het verleden een houvast zijn voor ons?’

Hebben we zo’n houvast nodig?
‘René Gude ontwierp samen met anderen het bildungsagoramodel, waarin wetenschap, kunst, religie en sport een rol spelen om ons staande te houden. Zo’n model, zo’n kader, biedt ons houvast. Bij de invulling van dat kader kan een museum een belangrijke functie vervullen: wij helpen bij de sturing van kinderen, van mensen.’

Hoe?
‘Het is onze bedoeling je poriën te openen, je op scherp te zetten om weer met de ultieme verwondering die een mens kan hebben rond te lopen in de wereld en je af te vragen: waar maak ik deel van uit, waar kom ik vandaan, waar maak ik geen deel van uit, wat zijn de verschillen?
Een museum leert je niet alleen kijken, ruiken en proeven, maar leert je ook de vraag te stellen: wat is mijn plaats op deze wereld? En daarna de volgende vraag: hoe kan ik als mens daarin mijn weg vinden?’

Draagt de manier waarop je voorwerpen toont bij aan de beantwoording van deze vragen?
‘Zeker. Daarom zal je je als museum constant moeten afvragen hoe je jouw publieke ruimte wilt vormgeven. De functie van musea is afgelopen decennia sterk veranderd. Vroeger was het in een museum eenrichtingsverkeer. Het museum vertelde een eigen verhaal, toonde schoonheid waaraan de bezoekers zich kwamen laven. Ik zou bijna zeggen: dat was de arrogantie
van het museum. Die tijd is voorbij, de ramen en deuren van de musea zijn opengegaan en de dienstbaarheid is naar binnen gekomen. Wij stellen ons nu constant de vraag: hoe kunnen we in deze maatschappij relevant zijn?’

Jullie hebben onlangs ‘De Voorzaan en de Westerhem’ aangeschaft, een meesterstuk van Claude Monet. Het is sinds kort voor het eerst te zien. Hoe zouden we daar kinderen naar kunnen laten kijken en vragen laten stellen over de maatschappij waarin ze leven, over hun identiteit, geschiedenis? Dit is toch eigenlijk alleen maar een prachtig schilderij?
‘Het is een schitterend schilderij, je kunt er esthetisch je hart aan ophalen. Maar het is veel meer, en daarom zijn we ook zo blij dat we het, als cultuurhistorisch museum, in onze collectie hebben gekregen. Het werk is namelijk uitstekend geschikt om vragen bij te stellen over identiteit en geschiedenis. Het is een sleutelwerk in onze collectie, een iconisch werk, omdat het de oertraditie van de Zaanstreek toont. Het toont ons wat de kern van de Zaanstreek, en misschien wel van heel Holland is.’

(tekst loopt door onder het plaatje, red.)

monet

Wat zien we?
‘Die vraag zouden kinderen eigenlijk moeten beantwoorden.’

Die zijn er nu niet.
‘Nee, dat is jammer, ik nodig ze van harte uit te komen kijken. Alleen of met hun school.’

Stel, jij zou voor het schilderij staan, wat zou je de kinderen vertellen?
‘Ik zou hun hoe dan ook geen boodschap meer willen vertellen, wij zijn als museum geen predikers meer. Ik zou daarom beginnen met kijken. Wat zien we? Wat zie jij?’

Lees hier het hele interview dat Peter Henk Steenhuis hield met Jan Hovers (pdf).

3D-cover-350x500De Zaanse Agora op hetkind

De wereld verandert razendsnel, maar het aantal sferen waarin we ons bewegen, blijft door de eeuwen heen min of meer constant. Wellicht kunnen we in de acht sferen van het model – privé, privaat, publiek, politiek, religie, sport, kunst en filosofie – aanknopingspunten vinden voor toekomstgericht onderwijs.

Vanuit elke sfeer geven bekende Nederlanders en Zaankanters hun visie op Bildung, onder wie schrijfster Judith Koelemeijer, cabaretier Freek de Jonge, beeldhouwer Joost van den Toorn, wielrenner Mike Terpstra, burgemeester Geke Faber, restaurateur Bart Nieuwenhuijs en de directeur van het Zaans Museum, Jan Hovers. Denker des Vaderlands Marli Huijer diept het begrip Bildung verder uit. Via hetkind wordt een aantal verhalen in een wekelijkse serie gepubliceerd.

De samenstelling en redactie zijn verzorgd door Anneke Bax, Marja Bruinsma, Erno Eskens en Gerard van Stralen.

Klik hier om een exemplaar te bestellen