inspiratie, legitimatie en verbinding
Deze website wordt inmiddels elke maand meer dan 150.000 keer bezocht! De verhalen komen van leraren, schoolleiders, bestuurders, ouders/opvoeders en onderwijsbetrokkenen zelf.
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background

profiel

Lonneke Snijder


Lonneke Snijder
Bekijk mijn profiel

Stemming van hetkind
twitter

‘Dit was een les die ik gaf met tranen in mijn ogen. Diepe, rauwe gesprekken werden in deze klas gevoerd’ hetkind.org/?p=53693

Ongeveer 11 uur geleden op hetkind's Twitter via hetkind website

facebook
A-synchrone ontwikkeling, vooral bij bepaalde groepen kinderen. En wat dan?

27 maart 2016

Lonneke Snijder

Geplaatst in: Verantwoordelijkheid,

Elk mens heeft een regenboog aan leeftijden in zichzelf. Lonneke Snijder ziet deze asynchrone ontwikkeling echter bij sommige kinderen wel erg prominent aanwezig. Ze analyseert en beschrijft: ‘Hoe hoger het IQ, hoe groter het verschil kan zijn tussen de verschillende ontwikkelingsgebieden. Dat is verwarrend voor hun zelfbeeld.’  

brothers-family-siblings-boys-50692Rik (5) heeft een grote ontwikkelingsvoorsprong. Hij wordt graag voorgelezen uit superspannende griezelboeken voor kinderen van zo’n 8/9 jaar. Hoe spannender hoe beter! Maar dan…als het licht uit gaat en hij moet gaan slapen, wordt hij bang. Doodsbang dat de vampiers zijn kamer in zullen sluipen en de draken het huis afbranden. Op dat moment is hij echt een kleuter van 5 die het onderscheid tussen werkelijkheid en fictie nog niet kan maken…

Bij Rik is er sprake van een a-synchrone ontwikkeling. Zijn cognitieve ontwikkeling gaat als een speer. Zijn grofmotorische ontwikkeling is ook echt ver bovengemiddeld. Maar op de andere gebieden is hij nog een echte kleuter. Zijn fijn-motorische ontwikkeling is leeftijdsadequaat. En ook zit hij nog volop in de egocentrische kleuterfase. Onterecht wordt zijn sociale ontwikkeling (en emotioneel ook) wel eens aangemerkt als een achterstand. Maar dit is dus onterecht. Die loopt niet achter, maar is leeftijdadequaat. En dat is niet altijd passend bij de cognitieve ontwikkeling. Dat geeft soms een vertekend beeld.

Deze a-synchrone ontwikkeling komt veel voor bij hoogbegaafde kinderen. Hoe hoger het IQ, hoe groter het verschil kan zijn tussen de verschillende ontwikkelingsgebieden. Leerkrachten en ouders zien daardoor meerdere leeftijden in één kind. Dat is verwarrend, voor zowel de omgeving als voor het kind. Een leerkracht typeerde het eens: “Lisa (7) heeft de cognitieve mogelijkheden van een kind van 10, de fijnmotorische vaardigheden van een kind van 6 en de sociale ontwikkeling van een kind van 8.”

Kwetsbaar

Dit maakt Lisa, en vergelijkbare kinderen, erg kwetsbaar. Het is verwarrend voor hun zelfbeeld om te zien dat ze zo anders in elkaar steken dan de meeste kinderen uit hun klas. En soms is het ronduit frustererend, want stel je maar eens voor dat je hersens allerlei mooie plannen en verhalen hebben, maar dat je fysiek (nog) niet in staat bent om deze op papier te krijgen!

Hoogbegaafde kinderen kunnen zich erg bewust zijn van dit a-synchrone. Ze voelen dat er ‘iets niet klopt’. Het is daarom belangrijk om zo’n kind uit te leggen hoe dit bij hem/haar werkt, zodat ze hun onbehagen hierover niet aan andere dingen toeschrijven (zoals ‘Ik ben niet goed genoeg’, ‘Andere kinderen vinden mij raar’, etc). Hier ligt heel duidelijk een taak voor ouders en leerkrachten.

Wat doen?

Als je bovenstaande omschrijving herkent, probeer dan in kaart te brengen wat de mogelijkheden van het kind zijn. Probeer daar aanpassingen voor te maken. Zeker als het kind gaat versnellen. Deze a-synchrone ontwikkeling hoeft geen belemmering te zijn om te versnellen. Wel zal er rekening mee moeten worden gehouden in de hogere groep.

Bart van 5 met een leeftijdsadequate schrijfmotoriek, gaat naar groep 4. Hij zal nog wat langer in blokletters mogen blijven schrijven in die hogere groep. Tevens krijgt hij van een fysiotherapeut extra oefening om de fijne motoriek verder te ontwikkelen.
Jennifer van 8 met leeftijdsadequate motoriek gaat voor de 2e keer versnellen omdat ze cognitief geen uitdaging vindt. Zij zal misschien aanpassingen nodig hebben in de gymles. Ze zal bijv. over minder hoge kasten kunnen springen en minder snel zijn met sprinten.

Ook is er begrip nodig voor de emotionele uitingen van een kind dat zich a-synchroon ontwikkelt. Rik heeft een vrij laag zelfbeeld door alle spanningen die hij ervaart. Hij ervaart dagelijks frustraties dat hij dingen wil of begrijpt, maar ze nog niet kan uitvoeren of ze soms nog niet mag omdat hij ‘daar te jong voor is’. Daarbij is Rik, net als veel andere hoogbegaafden, een heel gevoelig en intens kind. Daardoor knallen zijn emoties soms bijna letterlijk uit zijn kop. Hij schreeuwt dan of reageert agressief. Andere kinderen internaliseren deze gevoelens van onbehagen en raken depressief of ontwikkelen fysieke klachten als buikijn, hoofdpijn, eczeem, etc.

Lees verder. 

Lonneke Snijder is hoogbegaafdheidsdeskundige in haar bedrijf Start Voor Talent. Lonneke begeleidt scholen in het opzetten en uitvoeren van stevig beleid rondom hoogbegaafdheid en talentontwikkeling. Ook adviseert ze ouders bij opvoeding en schoolkwesties.