inspiratie, legitimatie en verbinding
Deze website wordt inmiddels elke maand meer dan 150.000 keer bezocht! De verhalen komen van leraren, schoolleiders, bestuurders, ouders/opvoeders en onderwijsbetrokkenen zelf.
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background

profiel

Rikie van Blijswijk


Rikie van Blijswijk
Bekijk mijn profiel

Stemming van hetkind
twitter

‘Klassikaal onderwijs! Omdat het altijd zo is geweest of vanuit een bewuste, pedagogische keuze en visie?’ hetkind.org/?p=55579

Ongeveer 15 uur geleden op hetkind's Twitter via hetkind website

facebook
Documentaire Maatschappijleer: ‘Het onderwijs, zeker het thema burgerschap, heeft wat mij betreft een andere invulling’

17 mei 2016

Rikie van Blijswijk

Voor Rikie van Blijswijk werd de VPRO-documentaire Maatschappijleer – gisteravond uitgezonden op NPO2 en de aanzet tot een serie schooldebatten over burgerschapvorming – interessant na 38 minuten. Dan besluit Daan – de leraar in opleiding – met zijn leerlingen naar het AZC te gaan. ‘En dan wordt de les langzaam maar zeker een les van hemzelf, én ook van zijn leerlingen. Ze raken betrokken, stellen vragen en krijgen ideeën. Ze laten hun emoties een beetje zien. Een beetje jammer is het dat dat getoond wordt n.a.v. een bezoek aan een AZC  en niet bij een gewone les.’

Dit is een bijdrage aan de scholendebatreeks over Burgerschapvorming dat momenteel plaatsvindt n.a.v. de documentaire Maatschappijleer (zie trailer). Op 15 juni is het slotdebat in De Balie in Amsterdam.

Voor mij werd deze documentaire interessant na 38 minuten. Daarvóór kreeg ik een inkijkje hoe opleiden in de school gaat. Hoewel ik Riël waardeer om zijn betrokkenheid, zie ik toch vooral hoe hij probeert Daan aan zijn lesvoorbereidingen te krijgen. Vooraf een doel bepalen en dan zorgen dat je dat in 40-50 minuten met leerlingen bereikt. Zo’n doel is belangrijk, natuurlijk, maar daar kun je op verschillende manieren over praten. Nu dacht ik te zien dat de passie bij de jonge docent langzaam maar zeker verdween, terwijl die zo sterk is in het begin van de film. Ik zag leerlingen die nauwelijks betrokken waren en geen vragen stelden. Ook Daan zelf stelt weinig vragen trouwens. Met name het stukje na de Parijse aanslagen verraste mij: is daar eigenlijk wel een goed gesprek uit voortgekomen vanuit empathie, engagement en emotie? Ik voelde een grote verlegenheid, waaraan de docent mijn inziens ontsnapt door de dingen op te laten schrijven. Ook bij de reflectie op zijn lesgeven heb ik nauwelijks een vraag gehoord, noch van hemzelf, noch van zijn begeleider.

Dan besluit Daan met zijn leerlingen naar het AZC te gaan. Dan wordt de les langzaam maar zeker een les van hemzelf, én ook van zijn leerlingen. Ze raken betrokken, stellen vragen en krijgen ideeën. Ze laten hun emoties een beetje zien. Een beetje jammer is het dat dat getoond wordt n.a.v. een bezoek aan een AZC (dat lukt wel!) en niet bij een ‘gewone’ les.

Het onderwijs, zeker het thema burgerschap, heeft wat mij betreft een andere invulling. Wel vanuit doelen (persoonlijke ontwikkeling; mening vormend, debat en argumentatie b.v.), maar de inhoud is wat erin de wereld gebeurt. Emergent dus, om die term maar te gebruiken.

‘Durven te starten met het probleem, de vraag van de leerling,
in relatie tot de wereld. Niet met oplossingen’

Ik vind het knap dat Daan zich staande houdt en uiteindelijk ervoor kiest om zijn eigen weg in te slaan. Je zou hem toewensen dat hij die stijl kan verbinden aan de doelen die in het onderwijs zo ruim zijn gesteld dat hij die wel haalt. Maar vooral zou ik hem toewensen dat hij de relatie met zijn leerlingen blijft aangaan om hun verhalen en hun vragen te horen. Dat hij durft te starten met het probleem en niet met de oplossingen, zoals dat dreigde met de ‘lesvoorbereidingen’. En dat daarmee school een plek is, juist in dit vakgebied, om jezelf en de anderen te leren kennen en van te leren als het gaat om ‘grote onderwerpen’.

Ik had graag een film willen zien die dát in beeld brengt. Er zijn dus volop vragen te stellen.

  • Waartoe en waarom worden burgerschapslessen gegeven?
  • Wat wil je dat leerlingen ervaren, leren tijdens de lessen?
  • Hoe omschrijf je jezelf als docent burgerschap?
  • Welke vragen zijn/ komen aan de orde?
  • Hoe zie je jouw rol als docent burgerschap?

Rikie van Blijswijk behoort tot de redactie van hetkind, is initiatiefneemster van de Coalitie van hetkind en betrokken bij leiderschapsgesprekken binnen en buiten NIVOZ.

Trailer Maatschappijleer

Mleer_still_04Scholentour en slotdebat

Op 16 mei – 20.55 uur op NPO2 – werd de documentaire Maatschappijleer uitgezonden door de VPRO. Vanaf 10 mei is 2Doc: Maatschappijleer al op tour langs middelbare scholen door het hele land waarbij docenten, schoolleiding en leerlingen naar aanleiding van de film met elkaar in debat gaan. Op woensdag 15 juni om 20.00 uur volgt het slotdebat in De Balie in Amsterdam waarbij afgevaardigden van de scholen, de politiek, beleidsmakers, docenten, leerlingen en de hoofdrolspelers uit de documentaire met elkaar in gesprek gaan over het begrip burgerschapsvorming en de vertaling daarvan naar de praktijk. Dit debat is bij te wonen in De Balie en live te volgen op deze pagina.

Wat is jouw verhaal bij burgerschapsvorming?

Via de politiek en via andere kanalen wordt het begrip Burgerschapsvorming en de urgentie ervan – ook voor onderwijs – steeds nadrukkelijker onder de aandacht gebracht. Maar waarover hebben we het dan? En waarover heb jij het dan? De documentaire biedt misschien enige input. Maar waarschijnlijk heb jij – als docent, leraar, schoolleider – je eigen beelden en verhalen erbij. We zijn vooral benieuwd naar die praktijkverhalen, dus van de mensen in het onderwijs of anderszins waarin ((goed) burgerschap of burgerschapsvorming zichtbaar wordt. Of misschien het begin ervan. Onze vraag is dus: in welke ervaring van jou, in welke lespraktijk, opvoedingssituatie zit de waarde van burgerschapsvorming opgesloten? En wat zie je jezelf dan doen? Heb je zo’n verhaal/moment, dan lezen we er graag over.

Deze blogs/verhalen (klein/groot) publiceren we vanaf de verschijning van de documentaire (16 mei) en gedurende de tien schooldebatten die worden gehouden.

CovergrenzentitelDaan in het magazine #4 van hetkind

In het volgende magazine van hetkind over Grenzen in onderwijs en opvoedingdat  te bestellen is achter deze link –  vindt u een vraaggesprek met Daan Faasen en zijn Schoolpraktijkdocent Riël van Gastel van het Theresialyceum in Tilburg. Het is een dialoog over de grenzen die mogelijk aan een opdracht tot burgerschapsvorming worden ervaren. Het magazine is een halfjaarlijkse uitgave, de verhalen en artikelen zijn bedoeld om het gesprek over goed onderwijs in scholen te stimuleren en te voeden.