inspiratie, legitimatie en verbinding
Deze website wordt inmiddels elke maand meer dan 150.000 keer bezocht! De verhalen komen van leraren, schoolleiders, bestuurders, ouders/opvoeders en onderwijsbetrokkenen zelf.
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background

profiel

Gert Jan Kleinpaste


Gert Jan Kleinpaste
Bekijk mijn profiel

Stemming van hetkind
twitter

‘Zijn we vergeten hoe het is als je wereld op zijn kop staat door dingen die volwassenen niet begrijpen?’ hetkind.org/?p=54825

Ongeveer 8 uur geleden op hetkind's Twitter via hetkind website

facebook
‘Geen iPad-scholen, maar tien scholen voor gepersonaliseerd leren, met leraren die door het kind worden uitgedaagd’

7 mei 2013

Gert Jan Kleinpaste

Gertjan Kleinpaste helpt de Steve JobsSchool in Breda om op 1 augustus van start te gaan. Na de zomer zullen zeker tien scholen overgaan op het concept van O4NT. Kenmerkend is de inzet van de iPad, maar volgens Kleinpaste ligt er een cruciale rol voor de leerkracht in het verschiet. In deze bijdrage verhaalt hij over de pedagogische visie en noemt hij de onderwijsvernieuwers die aan de wieg hebben gestaan voor het initiatief (Maria Montessori, Helen Parkhurst, ‘Sterrenscholen). ‘Onze toekomstige leerkrachten zijn een kei op het vlak van de pedagogische interactie. Zij weten kinderen te stimuleren en aan te zetten tot het stellen van de juiste vraag en het kritisch denken. Zij weten kinderen te helpen om die vaardigheden te ontwikkelen die hen in staat stellen zich in nieuwe situaties dingen eigen te maken.’

Het initiatief van Maurice de Hond, Onderwijs voor een Nieuwe Tijd (o4nt) wordt gekenmerkt door het interactieve klaslokaal met een belangrijke rol voor de iPad. Alhoewel, belangrijke rol? Bij nadere bestudering van het schoolplan komt psycholoog Casper Hulshof erachter dat dat wel meevalt. Er zullen ongeveer tien scholen overgaan op dit concept na de zomer. Hoe gaan deze scholen eruit zien en wat is de pedagogische visie erachter? Die vraag beantwoordt Kleinpaste, mede-vormgever van de school in Breda.

Met de Steve JobsScholen gaat het Nederlandse onderwijs definitief een nieuwe fase in. De fase waarin niet de lesstof het uitgangspunt vormt, maar de ontwikkelingsbehoefte die kinderen van nature hebben en in onze scholen optimaal mogen ontplooien.

De scholen die nu ontstaan vanuit het schoolmodel dat door “onderwijs voor een nieuw tijd” is ontwikkeld zijn niet primair ‘iPad-scholen’. Het zijn scholen voor gepersonaliseerd leren. Steve Jobs vond het in zijn carrière heel belangrijk mensen de ruimte te geven zichzelf te ontwikkelen en hun eigen droom na te jagen. Hij moedigde ondernemerschap aan en juichte het toe als mensen de vaardigheden hadden om zich voortdurend nieuwe situaties eigen te maken. Dat staat centraal in onze opvatting over leren. Die specifieke vaardigheden zijn de ’21st century skills’.

Wij gaan hierdoor een nieuwe fase in binnen de onderwijswereld. De weg daarvoor is geplaveid door eerdere onderwijsvernieuwingsideeën. Misschien is het eerste zichtbare signaal, dat van Maria Montessori  geweest, die al in 1923 de opvatting had:  ‘We geloven dat er in het kind een onbewuste kracht aanwezig is, die hem tot gezonde groei leidt, en dat het kind luistert naar deze innerlijke stem. En de ondervinding heeft ons getoond dat deze kracht behoefte heeft om in verbinding gebracht te worden met uiterlijke voorwerpen, om tot uiting te komen’. Het kind geeft volgens Montessori zelf aan wanneer het er rijp voor is iets te leren. Dat wordt vervolgens gestimuleerd.

In de Steve JobsScholen zie je deze gedachte onder meer terug in de beloften aan het kind. Het kind dat in onze school natuurlijk alle relevante basiskennis leert, maar verder vooral uitgedaagd wordt de wereld te ontdekken, vragen te stellen en op onderzoek uit te gaan.

Onze beloften aan het kind:

  • We beloven goed naar je te luisteren als jij zegt wat je wil leren
  • We zullen je helpen goede vragen te stellen, zodat je zelf kunt bepalen wat je wilt leren
  • We zullen je helpen om nog beter te worden in datgene waar je al goed in bent.
  • We zullen je steeds uitdagen om ook moeilijkere dingen te proberen en nieuwe dingen te leren.
  • We beloven je dat jij zelf mag kiezen wat en wanneer je iets gaat doen;  soms helpen we je een beetje op weg.
  • We zullen je helpen bij het omgaan met anderen.
  • We zullen je leren hoe je goed kunt samenwerken met anderen.
  • We beloven goed te kijken hoe jij het beste leert.
  • We zullen je altijd helpen, zodat jij weet wat jij kunt
  • We beloven techniek van nu te gebruiken, om je voor te bereiden op de wereld van morgen.
  • We zullen je leren om je fantasie te gebruiken om dingen te kunnen maken
  • We zullen er alles aan doen om te zorgen dat je niet gepest wordt (dat betekent natuurlijk ook dat jij ook geen anderen moet pesten).
  • We beloven je dat je goed voorbereid bent op je volgende school als je van school afkomt
  • We beloven je dat je dingen leert die je ook in je verdere leven goed kunt gebruiken
  • We beloven dat je later met veel plezier zal terugkijken op de tijd die je bij ons hebt doorgebracht.

(Bron: o4nt.nl)

Bij Montessori ligt dus een eerste kiem. De door haar geïnspireerde Helen Parkhurst borduurde voort op het gedachtengoed. Drie fundamentele uitgangspunten werden uitgewerkt: vrijheid in gebondenheid, zelfstandigheid en samenwerking. Kinderen leerden bij Parkhurst te vertrouwen op zichzelf en het zelf te doen. De laatste essentiële ontwikkeling waarop wij verder bouwen is het concept van de ‘Sterrenscholen’. Daaraan ontlenen wij de openingstijden en de gedachte van het “integraal kindcentrum”. De kinderen binnen onze school worden in één pedagogische visie begeleid en ondersteund. Binnen de kinderopvang, het onderwijs en alle activiteiten daar omheen.

Helpt de iPad daarbij?
Wat wij graag willen bereiken in onze school is met de introductie van de iPad eindelijk optimaal mogelijk. Niet alleen ontsluit de iPad heel veel informatie waarmee kinderen hun leervraag ontdekken en gaan begrijpen, de iPad maakt het mogelijk dat wat kinderen daarop doen goed te monitoren en te volgen. Het is daarmee een onmisbaar instrument, een gebruikersvriendelijke tool waardoor leren persoonlijker en interactiever wordt.

Niet de leerkracht biedt informatie aan en draagt kennis over. Het zijn de kinderen die met behulp van Apps en internet op zoek zijn naar antwoorden op de vragen die zij zichzelf stellen. Is er dan helemaal geen instructie meer? Jawel, dat is er nog steeds als het voor een groepje kinderen beter en effectiever is om met elkaar een vraagstuk te behandelen. De leerkracht is bij ons coach en procesbegeleider. De leerkracht is vooral iemand die ten volle de professionele ruimte heeft om kinderen te helpen in hun ontwikkeling.

Nu weet ik dat veel leden van ‘Beter Onderwijs Nederland’ stevig over hun nek gaan van alleen al de woorden ‘coach’ en ‘procesbegeleider’. Voor hen is de leerkracht of leraar het onaantastbare gezag dat zich voor een groep staande probeert te houden en die meer ordehandhaver dan kennisverspreider is. Onze leerkrachten zijn een kei op het vlak van de pedagogische interactie. Zij weten kinderen te stimuleren en aan te zetten tot het stellen van de juiste vraag en het kritisch denken. Zij weten kinderen te helpen om die vaardigheden te ontwikkelen die hen in staat stellen zich in nieuwe situaties dingen eigen te maken.

Op dit moment worstel ik mij door tientallen brieven en CV’s van bevlogen leerkrachten die de uitdaging willen aangaan die de Steve JobsSchool in Breda hen biedt. De uitdaging die de kinderen hen straks bieden. Het zijn leerkrachten die graag nieuwe en nog niet platgetreden paden inslaan. Die zelf ook goed in staat zijn vanuit de vaardigheden van de 21ste eeuw naar nieuwe kansen te kijken. Datzelfde geldt voor de pedagogisch medewerk(st)ers die straks het kinderdagverblijf tot een heel prettige omgeving maken.

Het is lastig om in Nederland helemaal opnieuw te beginnen. Vanuit het niets iets op te bouwen. Ik prijs mij gelukkig dat heel veel ouders hun kinderen graag naar een Steve JobsSchool laten gaan. Ik ben blij met de vele leerkrachten die zich hiervoor willen inzetten. Het helpt om de koudwatervrees bij de overheid te bestrijden, schoolbesturen te laten zien dat wij geen concurrent willen zijn, maar de proeftuin voor onderwijs dat echt aansluit bij de wereld waarin wij de kinderen die nu naar school gaan morgen gelukkig willen zien.

Op 22 mei 2013 mag ik in de Vaste Kamercommissie OCW onze onderwijsideeën toelichten. Ook daar is de nieuwsgierigheid naar onze plannen groot. De steun voor onderwijs dat zich richt op de wereld van morgen groeit. Dat is mooi. Het brengt mijn droom dichterbij: onderwijs dat vorm krijgt vanuit de passie en het plezier van ieder individueel kind. Want ieder kind heeft zoveel talenten en mogelijkheden. Het is een feest dat te mogen ontdekken.

Gertjan Kleinpaste is kwartiermaker van de Steve JobsSchool Breda, lid van het landelijk bestuur van GroenLinks en vooral betrokken bij onderwijsvernieuwing.

In onderstaand filmpje een introductie van de nieuwe scholen.

Op het blog X, Y of Einstein? geeft psycholoog en docent Onderwijskunde aan de Universiteit Utrecht Casper Hulshof zijn analyse weer van het schoolplan van de o4nt-scholen. Hij concludeert onder andere dat de Ipad een minder prominente rol heeft dan de media doen voorkomen. De methodes die genoemd worden hebben wat hem betreft nog uitwerking nodig. ‘De plannen zijn zeer ambitieus, en gaan over veel meer dan alleen maar het opwaarderen van het gebruik van ICT in de klas. Er is namelijk geen klas, er is een open gemeenschap waarin leren plaatsvindt, fysiek of virtueel. Het uitgewerkte schoolmodel biedt veel aanknopingspunten, maar het is nog een open vraag of alle gestelde doelen in de praktijk te realiseren zijn.’

Tien nieuwe scholen

Na de zomer zullen zeker tien scholen overgaan op het concept o4nt. Kenmerkend is de inzet van de iPad volgens het principe elk kind een eigen apparaat. Daardoor is de aanwezigheid op school niet meer de hele dag nodig; de school zit deels in de iPad en die gaat mee naar huis en op reis. Ook is een vast lokaal en een eigen leerkracht niet meer aan de orde. De school is bovendien niet meer gebonden aan de schoolvakanties. Opvang en school lopen vloeiend in elkaar over: het gebouw is tussen half acht en half zeven open. Lees hier verder hoe de voorbereidingen voor de nieuwe scholen gaan.

Algemene informatie

Drie van de tien scholen hebben al een eigen website. Zo is er de Steve Jobsschool BredaArnhem en Sneek.  De scholen hebben inmiddels een schoolmodel geformuleerd, zoals hier te lezen is. Het model wordt ook samengevat in deze Prezi-presentatie. De scholen starten met deze beloften voor de kinderen.