inspiratie, legitimatie en verbinding
Deze website wordt inmiddels elke maand meer dan 150.000 keer bezocht! De verhalen komen van leraren, schoolleiders, bestuurders, ouders/opvoeders en onderwijsbetrokkenen zelf.
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background

profiel

Gert Jan Kleinpaste


Gert Jan Kleinpaste
Bekijk mijn profiel

Stemming van hetkind
twitter

Documentaire Vergeet mij niet: ‘Het ritueel van de groep om het uitgeprocedeerde kind dat weg is, te blijven h hetkind.org/?p=54872

Ongeveer 4 uur geleden op hetkind's Twitter via hetkind website

facebook
Verslagen door ‘het vliegende spaghettimonster’

25 april 2014

Gert Jan Kleinpaste

Geplaatst in: Verantwoordelijkheid,

Vandaag, vrijdagmiddag 25 april 2014, stak Gert-Jan Kleinpaste voor de laatste keer de sleutel in het slot van het schoolgebouw van Perpetuum Primair Onderwijs. De kleine particuliere school in Breda heeft het (financieel) niet gered. ‘Onze school is verslagen door het vliegende Spaghettimonster,’ schrijft de schoolleider. ‘Door niet te kiezen voor een levensovertuiging, maar voor een visie op onderwijs ontviel het bestaansrecht als bekostigde school.’ Zijn blog over het onderwijssysteem, partijen die zichzelf gegijzeld houden en de missie die onveranderd is. ‘Ik gun ieder kind onderwijs dat inspeelt op leerbehoefte en talenten.’

header‘Met het sluiten van Perpetuum in Breda – driekwart jaar na de start – valt de mogelijkheid weg om kinderen individueel en op maat een onderwijs-programma aan te bieden en ouders de ruimte te geven zelf te bepalen hoe zij de wettelijk verplichte onderwijstijd over het schooljaar verdelen. Uitgangspunten die wij gemeen hebben met de Steve JobsScholen die via het platform o4nt van Maurice de Hond met elkaar verbonden zijn.

Onderwijsverandering in Nederland is een weerbarstige materie. Onze aanvraag voor opname in ‘het scholenplan van de gemeente werd bijvoorbeeld afgewezen, omdat een onderwijsvisie geen grond is om een school te stichten. Wij hadden ons wellicht moeten bekeren tot ‘het Geloof in het Vliegende Spaghettimonster’, want alleen religie en levensbeschouwing gelden als stichtingscriteria. Waar staat en kerk al decennia van elkaar gescheiden zijn, vereist de overheid nog steeds een kerkelijke of levensbeschouwelijke signatuur als stichtingsgrond voor scholen.

Wij wilden laten zien dat het anders kon. Wij ontvingen zowel complimenten als scherpe kritiek voor ons initiatief. Dat laatste was net zo logisch als welkom. Het hield ons immers scherp. Evident blijft dat het reguliere onderwijssysteem vastloopt. Teveel leerkrachten klagen over hun erg hoge werkdruk. De klassengrootte neemt onrustbarend toe en ‘passend onderwijs’ komt maar moeilijk van de grond en heeft feitelijk alleen tot extra bureaucratie geleid en tot een forse hoeveelheid geld die opgaat in overleg, het aanleggen van een nieuwe laag (van samenwerkingsverbanden) die weinig toevoegt aan onderwijsbestel en feitelijk overheidsgeld louter naar evenredigheid van leerlingaantallen verdeeld over scholen. Dat kan slimmer en goedkoper.

Onze analyse is dat de partijen die allemaal een rol vervullen binnen het onderwijsveld elkaar als het ware gegijzeld houden in het systeem, dat daardoor bijna onveranderbaar lijkt. Een systeem dat leerkrachten en leerlingen steeds minder gelukkig maakt. De overheid gaat over bekostiging, scholen durven niet te veranderen, want inspectie rekent hen af op opbrengsten en resultaten en daarin zijn 72 citotoetsen in acht jaar tijd leidend. Niemand voelt zich eigenaar van het geheel en daarmee kan niemand verantwoordelijkheid nemen voor de noodzakelijke veranderingen.

De noodzaak tot verandering is er wel degelijk. Daar zie je in veel landen de tekenen van. Overal ontstaan initiatieven die proberen daaraan invulling te geven. Ook in ons land. Er zijn tal van pareltjes om tot onderwijsinnovatie te komen. Onze poging om tot personalized learning te komen is er daar een van. Helaas strandt die poging.

spaghettiHet opzetten van een niet-bekostigde school is geen sinecure. Zeker niet als je daarbij principieel vindt dat onderwijs algemeen toegankelijk behoort te zijn en niet tot een hoge bijdrage voor ouders mag leiden. Het was een smalle weg, die helaas op enig moment onbegaanbaar bleek. Het team voelde zich de afgelopen periode af-en-toe als inwoners van een klein, maar dapper Gallisch dorpje omgeven door een overmacht aan Romeinen. Helaas ontbrak het ons aan toverdrank.

Wat overeind blijft, is dat de beweging van aanbod naar vraag, van teaching naar learning en van lesgeven naar procesbegeleiding gemaakt zal moeten worden. Onderwijs zal de komende jaren steeds meer een integraal onderdeel van het sociale domein ‘opgroeien’ worden. Het leren zelf wordt daarin steeds duidelijk de verantwoordelijkheid van de leerling zelf, die daar invulling aan geeft door met ouders en leerkracht in verbinding te staan. Dat vraagt om partijen die elkaar niet in soort van prisoners dilemma gevangen houden; het vraagt om partijen die met elkaar tot nieuwe ideeën komen.

Onze school is verslagen door ‘het vliegende Spaghettimonster’. Door niet te kiezen voor een levensovertuiging en wel voor een visie op onderwijs ontviel het bestaansrecht als bekostigde school. De procedure voor opname in het scholenplan is niet van deze tijd. Dat weet Jan en alleman. Het onderwijs is de laatste sector waar verzuiling nog de drempel vormt, waarover initiatieven struikelen.

Wat rest, is dat de noodzaak tot verandering gelukkig steeds breder gevoeld wordt. Die verandering blijf ik ook met passie en overtuiging uitdragen. Ik gun ieder kind namelijk het onderwijs dat echt bij hem of haar past. Ik gun ieder kind onderwijs dat inspeelt op leerbehoefte en talenten.

Vandaag draai ik voor de laatste maal de sleutel om in het slot van Perpetuum. Ik ben benieuwd wat de morgen mij brengt.

Zie ook dit persbericht

Gertjan Kleinpaste was schoolleider op Perpetuum in Breda, tevens is hij lid van het landelijk bestuur van GroenLinks en vooral betrokken bij onderwijsvernieuwing.