inspiratie, legitimatie en verbinding
Deze website wordt inmiddels elke maand meer dan 150.000 keer bezocht! De verhalen komen van leraren, schoolleiders, bestuurders, ouders/opvoeders en onderwijsbetrokkenen zelf.
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background

profiel

Marcel van Herpen


Marcel van Herpen
Bekijk mijn profiel

Geert Bors


Geert Bors
Bekijk mijn profiel

Stemming van hetkind
twitter

Zoon is er klaar mee: ‘Het valt niet mee, maar ook hier komt hij wel doorheen’ hetkind.org/?p=53615

Ongeveer 6 uur geleden op hetkind's Twitter via hetkind website

facebook
‘Onderwijs is een kwestie van doorzetten, van soms een lange adem hebben, van blijven bouwen’

29 april 2014

Marcel van Herpen

Op het eiland Sint Maarten woonde Marcel van Herpen een teamgesprek bij over Jean René, een moeilijke leerling met een ernstige thuissituatie. De volgende dag gaf hij de jongen zijn camera en liet hem een schoolreportage maken. Dat was tien jaar geleden. Vijf jaar geleden zagen ze elkaar voor het laatst. Tot nu. Jean René, inmddels 21, hield Marcel in de ban met zijn levensverhaal en leerde hem een paar lessen over onderwijs. ‘Onderwijs is een kwestie van doorzetten, van soms een lange adem hebben, van blijven bouwen. Van elkaar echt zien, kijken in de spiegel van een ander die vertrouwen in je uitspreekt, waardoor je zelfvertrouwen kunt ontwikkelen.’ 

sint maartenPhilipsburg, Sint Maarten. Een zomerdag in 2003
“Het is zijn thuissituatie”, legde iemand uit. “Die is erg onveilig.” Instemming. Begrip. Betrokkenheid. Ik zat in een kring van leerkrachten en luisterde mee. We waren bezig met wat in het ErvaringsGericht Onderwijs (E.G.O.) een ervaringsreconstructie heet, een vorm van intervisie waarbij een voorval uit de klas van één groepslid dient als de inzet voor het gesprek.

De leerling over wie we het hadden was Jean René, een jongen die het op school slecht maakte. Het was bijna onmogelijk zijn aandacht te vangen en vast te houden, vertelde iemand. Het lukte vrijwel niet hem te brengen op een punt dat hij open stond om te leren, vulde een ander aan. Hij kon onhandelbaar agressief zijn.

We spraken net zolang met elkaar totdat we het hele kind in beeld hadden. Niet alleen zijn gedrag. Niet alleen dat waar de leerkrachten moeite mee hadden. Niet alleen de achterliggende problematiek. Maar toch: hoewel we goed zicht kregen op wat er speelde, had het team daarmee nog geen handelingsrepertoire om de situatie te doorbreken.

Behalve als begeleider liep ik door de school in mijn rol van reportagefotograaf, voor de Stichting E.G.O. Antillen. Met een camera met telelens ging ik de volgende dag ook de klas van Jean René binnen. Naast hem was plek. Ik ging zitten. Hij reageerde niet. De les was bezig en ik knipte wat foto’s. Een paar keer fotografeerde ik Angelica, een meisje met een andere, maar minstens zo verontrustende thuissituatie, over wie we het ook gehad hadden. Ik liet mijn buurman de plaatjes zien die ik geschoten had. Nog steeds amper een reactie.

Maar na een poos lukte het me een lach te ontlokken. Ik bood hem de camera aan: wil jij het ook eens proberen? Die middag nam Jean René foto’s van zijn klasgenoten, van zijn juf, van mij. We gingen de hele school door. Ik vroeg hem en een andere leerling mij te laten zien hoe de school werkte, hoe een dag verliep. En zo bleef Jean René zijn school in beeld brengen, tot en met een ochtendrit met de schoolbus. We maakten er een verslag van, ik interviewde hem en plaatste de foto’s en een artikel in het blad Egoscoop. Met onze namen erbij als de makers van het stuk.

Jean René kreeg een exemplaar toegestuurd en elke keer dat ik op Sint Maarten kwam, zocht ik hem op. Per mail hadden we onregelmatig contact. De laatste keer dat ik hem zag, was vijf jaar geleden. Daarna verloor ik hem uit het oog. Zijn vader had hem naar Amerika gestuurd. Ons contact bestond daarna uit een enkele mail die hem via de school wist te bereiken.

speigel

Philipsburg, Sint Maarten, 3 september 2013
Met open raam rijd ik over het eiland, als ik meen dat ik mijn naam hoor roepen. Ik zie hem meteen. Jean René. Een grijns. Zijn hand in de lucht. Hij komt op me af. Een omhelzing. Een ferme klap op mijn schouder. Een paar uur later treffen we elkaar weer. Waar waren we gebleven? We brengen elkaar op de hoogte van wat we de laatste jaren hebben gedaan en wat ons is overkomen. Als een volleerde teacher brengt hij me in de ban van zijn levensverhaal. Drie uur lang luister ik.

Jean René heeft zijn leven op de rit. Hij werkt hard, maakt het uitstekend, heeft een fijne vriendin en mooie plannen. En voor zijn 21 jaar heeft hij een imponerende levenswijsheid.

Scherper nog dan tijdens die ervaringsreconstructie destijds weet hij het beeld van zijn tien jaar jongere zelf op te roepen. En van de context waarin hij opgroeide. Hij vertelt dat hij zo door zijn thuissituatie in beslag genomen werd, dat hij geen energie overhield om op school op te letten. Het had simpelweg geen relevantie voor hem. Hij zegt blij te zijn met een paar ontmoetingen, een paar mensen, die zijn leven in een andere richting geduwd hebben: Ria Uiterloo, mijn goede vriendin en zijn leerkracht in Philipsburg. Iemand in zijn Amerikaanse jaren. En ik mag best weten dat ik ook in dat rijtje sta, zegt Jean René.

Wat hebben deze mensen gemeen, vraag ik. “Vertrouwen”, antwoordt hij bijna meteen. “Ze lieten zien dat ze vertrouwen in me hadden.” En omdat ze dat vertrouwen bleven uitspreken, ging hij erin geloven. Leerde hij anders naar zichzelf kijken. Kreeg hij meer zelfvertrouwen. Hij ging muziek luisteren die hem hielp, las boeken die hem verder brachten. Hij werd de krachtige kerel die nu voor me staat.

Ik zeg vereerd te zijn om tot dat illustere rijtje te horen. Zeker gezien de afstand en hoe lang het alweer geleden is dat we elkaar gezien hebben. “Weet je”, antwoordt Jean René, “Ria was belangrijk, omdat ze iedere dag weer liet zien dat ik het kon, dat ik er mocht zijn. Jij kwam van buiten en gaf me na een paar minuten die dure camera. Terwijl er in die tijd eigenlijk alleen maar dingen van me afgepakt werden.” En, voegt hij eraan toe: “Je zocht me elke keer weer op.”

Onderwijs. Waar ging het ook weer om? Relatie, elkaar echt zien, kijken in de spiegel van een ander die vertrouwen in je uitspreekt, waardoor je zelfvertrouwen kunt ontwikkelen. Waar Jean René me vooral op wees, is dat het een kwestie van persistentie is, van doorzetten, van soms een lange adem hebben, van blijven bouwen. Wat goed dat je daar als leraar de tijd voor kunt nemen: het jaar is pas net begonnen.

Behalve coördinator van de onderwijstrajecten van het NIVOZ, is Marcel van Herpen onder andere oprichter van de Stichting E.G.O. Antillen, waarvoor hij ruim twintig keer als begeleider op het eiland Sint Maarten was.

 

Waardevolle verhalen voor goed onderwijs

Bestel: 24 euro

hetkindvk

Iedereen maakt verschil, samen hebben we impact

Als donateur (50 euro) ontvang je ‘het Jaarboek 2014
en de jubileumuitgave ‘NIVOZ & de urgentie van goed onderwijs