inspiratie, legitimatie en verbinding
Deze website wordt inmiddels elke maand meer dan 150.000 keer bezocht! De verhalen komen van leraren, schoolleiders, bestuurders, ouders/opvoeders en onderwijsbetrokkenen zelf.
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background

profiel

Dolf van den Berg


Dolf van den Berg
Bekijk mijn profiel

Stemming van hetkind
twitter

De kern van sportspel: Vreedzaam pesten! Zomaar een gedachtengang of een visie met pedagogische betekenis? hetkind.org/?p=56248

Ongeveer 3 uur geleden op hetkind's Twitter via hetkind website

facebook
Vertrekpunt voor 10 september: ‘Ben je betrokken op jezelf, je taak of de ander?’

31 augustus 2014

Dolf van den Berg

Op woensdag 10 september  start een nieuwe serie Onderwijsavonden in Driebergen. Luc Stevens duidt op die eerste avond de voorbije jaren, waarin vooraanstaande sprekers inspirerende bijdragen leverden ten dienste van onderwijsontwikkeling. Wat is de rode lijn, wat zijn  de vertrekpunten van waaruit we de dagelijkse praktijk tegemoet  treden? In de zomerweken publiceren we oude verslagen en video’s. Als opwarmertje, als aanmoediging en als uitnodiging. Vandaag Dolf van den Berg:  ‘Ben je betrokken op jezelf, je taak of de ander?’

In rap tempo leidde Dolf van den Berg op 10 januari 2013 zijn toehoorders in Driebergen door decennia van wetenschap en persoonlijke ervaring. Zijn missie? Te laten zien dat het leraarsvak integraal verbonden is met een onzekerheidsfactor: een leraar kan niet terugvallen op een vaste receptuur, zoals een bakker dat kan. En toch… Met het omhelzen van je eigen kwetsbaarheid en het met trots oppakken van je pedagogische opdracht, neem je het roer stevig in handen. Dan volgen overheid en inspectie jou, in plaats van andersom. Geert Bors’ vingers ratelden over het toetsenbord tijdens deze inspirerende onderwijsavond.

Professor Dolf van den Berg oogt als een strikte man – een hoogleraar met eisen. Aan zichzelf, aan zijn studenten, aan zijn toehoorders. En dan opent hij zijn lezing ook nog eens door zijn publiek rechtstreeks en stevig aan te spreken: “U zit hier voor een koopje. Ik geef colleges in de masteropleiding MME van het TiasNimbas instituut in Tilburg en daarvoor betaalt u heel veel meer. En toch ga ik doen wat ik gewend ben: ik ga het verhaal dat ik in de masteropleiding doe hier ook vertellen”.

Geen tijd voor een after-dinner-dip. Om de wederzijdse verwachtingen nog wat te verhogen, vertelt Van den Berg hoe hij zijn toehoorders ziet: “Ik weet van Luc (Stevens) en Marcel (van Herpen) dat u voortrekkers bent in het geven van goed en kindgericht onderwijs. Dat het voor velen niet de eerste keer is dat u hier zit. Dat u al veel heeft gehoord. Daarom denk ik dat ik u in twee uur kan vertellen waar ik in Tilburg twee dagen over doe.”

Met hart en ziel. En zeven vingers!

Wat de hoogleraar onderwijskunde zal brengen, zegt hij, is geen ‘leer’, maar zijn eerder zijn geloofsbrieven – een kijkje in de constellatie van zijn gedachtegoed en zijn overtuigingen over wat goed onderwijs is, op basis van ervaring en decennia van wetenschappelijke studie. En dan blijkt deze streng ogende man het te willen hebben over de wetenschap en wijsheid achter de zachte waarden in het onderwijs.

De openingsdia, met de titel ‘Met hart en ziel betrokken bij onderwijs’, laat een zelfportret van Chagall zien – het zelfportret met zeven vingers. “In het museum waren die vingers je misschien niet opgevallen, maar wat de schilder hiermee wilde uitdrukken, is dat hij zeer betrokken is bij zijn vak. Heel veel docenten en leidinggevenden in het onderwijs hebben dat ook: twee keer zeven vingers.”

Over die ‘zeven vingers’ van onze onderwijsmensen is meer te zeggen, stelt Van den Berg: “Onderzoek laat zien dat het erg eigen is aan docenten om te streven naar perfectie. Veel van hun overwegingen gaan over zaken als: ‘Heb ik wel genoeg tijd om het goed te doen?’. Daarin zit een vraag naar zelfbevestiging opgesloten: als je er scherp naar kijkt, constateert Van den Berg, zie je dat leraren perfectie nastreven omdat ze hun zelfwaarde willen vergroten. “Ik heb een promovendus die een proefschrift schrijft over het begrip ‘roeping’. Leraren leggen zichzelf echt in hun onderwijs. Als leraren die zelfbevestiging niet krijgen van hun leidinggevende, vragen ze het aan hun leerlingen.”

Onderwijs, een vak van ‘zwakke technologie’

Daarmee hint Van den Berg voor het eerst naar het werk van de Vlaamse wetenschapper Geert Kelchtermans, die met zijn biografisch perspectief laat zien dat het kenmerkend is voor het vak van leraar dat mens en professional samenvallen. Leraar zijn is er met huid en haar staan, en daarmee: persoonlijk kwetsbaar zijn. Van den Berg: “Dat maakt dat een leraar moet kunnen omgaan met grote gevoelens van onzekerheid en twijfel. Ook ik vraag me op dit moment af: ‘wie zijn die mensen die ik voor me heb? Hoe kan ik me zo goed mogelijk op hen afstemmen?’”.

Die twijfel ligt maar zeer ten dele aan de leraar zelf. Het is een onderdeel van wat het betekent om onderwijs te geven: “Vraag eens aan tien mensen wat zij bijvoorbeeld verstaan onder adaptief onderwijs en je krijgt tien verschillende antwoorden. In de wetenschap zeggen ze dan: het beroep van onderwijs wordt gekenmerkt door zwakke technologie. Een bakker weet precies hoeveel meel, gist, zout en water hij nodig heeft om een goed brood te bakken. Technologisch zit het daar goed. In het onderwijs heb je niet dezelfde duidelijkheid over hoe je je doelstellingen kunt verwezenlijken.”

Barbertje moet hangen: daar gaat je autonomie!

Met die fundamentele onzekerheidsfactor in het onderwijsberoep, kan een overheid die wil controleren en reguleren, niet zoveel. “Wat een bemoeienis”, verzucht Van den Berg op zijn volgende dia. Er staat een lange opsomming van instanties die zich op de een of andere manier bezighouden met het onderwijs. Van politiek en overheid, via onderwijsraad tot ouderraden. Als voorbeeld haalt hij het decembernummer van een onderwijstijdschrift aan, waarin een verhaal staat over samenwerkingsverbanden met betrekking tot passend onderwijs. “Dat verhaal gaat niet over leraren, leerlingen of leidinggevenden, maar over geld. Wie moet wat krijgen? Scholen worden moe van gesprekken over ‘verantwoordelijkheden en bevoegdheden’ op uitsluitend die basis.”

De onzekerheidsfactor van het onderwijs en de over-controlerende reactie van beleidsmakers daarop. Volgens Van den Berg heeft de bemoeienis van al die partijen één gevolg: “Barbertje moet hangen. En Barbertje – dat bent u, als leidinggevende of docent. U wordt uitvoerder van overheidsbeleid, van wat de Onderwijsraad wil, van wat er binnen de samenwerkingsverbanden wordt voorgesteld. Het schrijnende is dat u als leidinggevende of docent daarmee niet meer de bron kunt zijn van onderwijskwaliteit.”

“Neem deze brochure van de Onderwijsraad, uit 2008: Naar doelmatiger onderwijs”, zegt Van den Berg: “De Onderwijsraad vindt dat u niet doelmatig genoeg werkt. Hun oplossing? Tijdschrijven. U treft een inhoud – zoals in vele bureaucratische geschriften, die aan elkaar hangt van woorden als ‘benchmarking’, ‘indicatorenset’, ‘database’, ‘productiviteitsindicatoren’ en ‘doorrekenmodellen’. Dat is de rationaliteit ten top en helpt het onderwijs geen steek verder.”

Lees verder

Onderwijsavonden in Driebergen
Aftrap al op 10 september –> Bestel!

Op woensdag 10 september – kort na de zomervakantie – start een nieuwe serie Onderwijsavonden in Driebergen. Luc Stevens duidt op die eerste avond de voorbije jaren, waarin vooraanstaande sprekers inspirerende bijdragen leverden ten dienste van onderwijsontwikkeling, Wat is de rode lijn, wat zijn  de vertrekpunten van waaruit we de dagelijkse praktijk tegemoet  treden?

De Onderwijsavonden worden gehouden in theater Maitland, op landgoed De Horst in Driebergen dat plaats biedt aan maximaal 300 mensen. We starten om 19.30 uur en vanaf 19.00 uur is er een inloop. Achter deze link leest u over de hele serie, ziet u  de exacte data en meer over de zeven sprekers. Een losse entreekaart kost 30 euro. Passepartout-kaarthouders betalen 175 euro en zijn verzekerd van een plaats op 15 januari (Peter Heerschop en Marcel van Herpen).

–> U kunt zich HIER aanmelden

—————

Conferentie Leider zijn op 24 september

Deze conferentie in theater Maitland in Driebergen richt zich op schoolleiders, rectoren en bestuurders uit alle onderwijssectoren. De bekende denkers en wetenschappers Dolf van den Berg en Gert Biesta zullen de conferentie op woensdag 24 september inleiden en hun concepten presenteren aan de deelnemers. Marcel van Herpen en Luc Stevens zullen het begrip Pedagogisch Leiderschap uitwerken. Verder zullen deelnemers uitgenodigd worden om te reflecteren op hun eigen leiderschap en zal de conferentie rijk zijn aan voorbeelden van (school)leiders waarmee de deelnemers zich persoonlijk kunnen verstaan. –> KLIK hier.

Datum: woensdag 24 september 2014 – 9.00 – 17.00 uur.
Locatie: Landgoed de Horst, De Horst 1, Driebergen
Kosten: € 145,- 
inclusief boek

Of ‘Leidinggevende, wie ben je’ van Dolf van den Berg, Luc Stevens en Roland Vandenberghe.
Of ‘Zichtbaar! Ambities van schoolbestuurders in persoonlijke verhalen’ door werkgroep Zichtbaar!

Aanmelding: info@nivoz.nl