profiel

Rikie van Blijswijk


Rikie van Blijswijk
Bekijk mijn profiel

twitter

Persoonlijk curriculum: ‘Ik geef natuurkunde in de Bijlmer. De inzet van mijn onderwijs? Leren samenwerken!’ hetkind.org/?p=61686

Ongeveer 14 uur geleden op hetkind's Twitter via hetkind website

facebook
Studiereis naar The Essential Schools 2017 (+ opgeven voor 2018)

12 oktober 2017

Rikie van Blijswijk

Geplaatst in:

Rikie van Blijswijk bezoekt voor het 9e jaar de Essential Schools in de Verenigde Staten. Ze blijven haar dusdanig fascineren en inspireren, dat zij ook dit jaar weer naar Boston en New York vertrekt, samen met 75 deelnemers, die van deze scholen willen leren en zich laten inspireren. Ook schreef ze een boek: Essential Schools in de VS – ‘Scholen die je leren wie je bent’. ‘Niet leren wát te denken, maar hóe na te denken, daar staan de scholen voor. Het voertuig daarvoor is de stroom van vragen, die zowel de leraren als de leerlingen iedere dag stellen, over zichzelf, aan elkaar en over het thema dat aan de orde is.’

Iedere keer als ik een Essential School in de VS binnenkom, groeit mijn respect voor deze scholen: door het bijzonder gewone, het waarden gestuurde en vooral het pedagogische onderwijs. De relatie tussen de leerlingen en tussen de leraren en de leerlingen, de hoge verwachtingen die iedereen van elkaar heeft, de hoge kwaliteit van de lessen, waarin verschillende perspectieven voor een thema zijn opgenomen, laten mij weer voelen waarom leraar zijn een prachtig vak  is en waarom ik daarvoor ooit gekozen heb. De persoonlijke waarden van de leraren, hun visie op onderwijs en leren en hun passie om er voor elke leerling te zijn is het cement tussen de stenen waarmee deze scholen zijn opgebouwd.

Uiteraard is het onmogelijk om zo’n concept mee naar Nederland te nemen vanwege culturele en sociaal economische verschillen. Dat hoeft ook niet: we hebben onze eigen krachtige leraren, docenten én leerlingen. We kunnen ons wel spiegelen aan deze scholen als het gaat over waardengestuurd onderwijs, de passie van de leraren en de koestering van hun ambacht, de professionele ruimte die ze hebben én gebruiken en hun visie op leren en onderwijzen.

Deze Essential Schools in de VS organiseren hun onderwijs vanuit The Ten Common Principles, die leidinggevenden, leraren en docenten, leerlingen en ouders niet slechts onderling binnen de onderwijsgemeenschap verbinden, maar ook met elkaar in het enorme land.

De leraren weten waarvoor ze op school komen en leven dat dag in-dag uit aan hun leerlingen voor. Ze delen een passie voor hun leerlingen, voor onderwijs en voor een democratische en gelijkwaardige toekomst voor alle leerlingen. Het voertuig daarvoor is de stroom van vragen, die zowel de leraren als de leerlingen iedere dag stellen, over zichzelf, aan elkaar en over het thema dat aan de orde is.

De sfeer van onderling vertrouwen en fatsoen creëert een sterk gevoel voor de gemeenschap, waarin leerlingen hoog gemotiveerd blijven. Het onderwijs is persoonlijk en gericht op het kritisch overdenken van zichzelf, de ander en de wereld om hen heen in het hier en nu. Op de langere termijn ligt de focus op het verwerven van toekomstig leiderschap en burgerschap van de leerlingen.

De kracht van deze scholen zijn hun tien betekenisvolle uitgangspunten, The Ten Common Principles:

  • Learning to use one’s mind well
  • Less is More, depth over coverage
  • Goals apply to all students
  • Personalization
  • Student-as-worker, teacher-as-coach
  • Demonstration of mastery
  • A tone of decency and trust
  • Commitment to the entire school
  • Resources dedicated to teaching and learning
  • Democracy and equity

Toch zijn het niet deze uitgangspunten, maar de persoonlijke missie van elke leraar, die het verschil maakt voor de leerlingen. De didactische kwaliteiten zijn excellent, maar met name hun pedagogische kwaliteiten maakt een Essential School tot een omgeving, waarin iedere leerling tot zijn recht komt. Deze leraren en docenten  willen zo dicht mogelijk bij hun leerlingen staan en bieden uitmuntende feedback, zodat de leerlingen én weet hoe hij verder kan gaan én zich aangemoedigd weet.

Er is geen vooraf vastgesteld curriculum. Autonome leraren stellen gezamenlijk het  programma op voor ieder schooljaar met een Essential Question als rode draad. In plaats van toetsen is de reflectie en het opstellen van nieuwe leervragen en leerdoelen door de leerlingen relevant.

Die centrale leervragen vormen de ruggengraat van het onderwijsprogramma. Vanuit persoonlijke aanleg, kwaliteiten en leerdoelen ontdekken de leerlingen  ‘How to use your mind well?’ De school verwacht een goede werkhouding van  leerlingen (‘student as worker’) en de leerkrachten zijn immer ondersteunend aan het werk- en leerproces van hun leerlingen (‘teacher as coach’).

De lespraktijk van docenten bestaat naast het organiseren en vormgeven van het onderwijscurriculum vooral uit het stellen van vragen aan leerlingen. Van jongs af aan worden ze uitgedaagd hun hersens te gebruiken, de eerste van de Common Principles. In ieder klaslokaal hangen de Habits of Mind aan de muur. Zo wordt leerlingen geleerd een onderzoekende houding aan te nemen: ‘Hoe weet ik wat ik weet?’ of ‘Waarom is dit zo belangrijk?’ of ‘Hoe ziet deze situatie eruit vanuit het perspectief van de ander?’

‘We don’t teach them what to think, we teach them how to think’, zegt Caroline Beasley, voormalig docente aan de Francis W. Parker Charter School te Devens (Massachusetts).

Leren wie je bent, ontdekt een leerling door vanuit het eigen leerdoel aan de slag te gaan met een thema. Net zolang totdat de leerling dat beheerst. Iedere leerling laat trots zijn/haar eigen prestaties zien aan het einde van iedere periode.

Ook de leraren en docenten van een Essential School moeten, net als in Nederland, veel toetsen van de overheid. Dat doen ze braaf en ze zetten de resultaten in hun schoolgids, maar ze hechten daar nauwelijks waarde aan. Wel aan hun eigen waarnemingen en aan hun gesprekken met de leerlingen over hun ontwikkelingen. Dat kunnen ze ook; ze weten immers dat zij goed zijn. Aan het eind van de ‘basisschool’ en elk jaar in het VO worden de leerlingen persoonlijk uitgenodigd om voor het oog van verschillende leraren, mede leerlingen en – studenten, ouders en notabelen uit de wijk, hun ontwikkeling te demonstreren aan de hand van hun portfolio. Persoonlijker kan het niet!

Het boek – The Essential Schools in de VS . Scholen die je leren wie je bent-  ISBN nummer 9789082120509, is te bestellen via Rikie’s website: www.deleerschool.nl

 Rikie van Blijswijk is medeoprichter van de Leerschool, medewerker NIVOZ/hetkind, leraar en onderwijsmens met hart en ziel.

Ze bezoekt elk jaar in de VS vijf scholen. Wil je ook mee? Klik dan hier om de folder van 2018 aan te vragen.

Om u beter van dienst te zijn, maakt hetkind.org gebruik van cookies » Meer informatie